Teşkilat-ı Mahsusa’nın Birinci Dünya Savaşı’ndaki Faaliyetlerine Genel Bir Bakış

Osmanlı Devleti Birinci Dünya Savaşı’nın başlamasından hemen sonra Almanya ile bir ittifak antlaşması imzalamıştır. İttifak antlaşması sonrasında, izlenecek politikayı belirlemek üzere İttihat ve Terakki’nin önde gelenleri arasında yapılan toplantıda siyasi ve askeri hedefler belirlenmiştir. Bu toplantıda ayrıca orduya yardım için gayri nizami harp yürütecek olan Teşkilat-ı Mahsusa’nın kurulmasına da karar verilmiştir. Teşkilatın Almanya ile imzalanan ittifaktan hemen sonra kurulması Almanya’nın da bu tarz bir girişime sıcak baktığını göstermektedir. Teşkilat-ı Mahsusa, Enver Paşa’nın teklifi ile Harbiye Nazırlığı’na bağlı olarak kurulmuştur. Teşkilatı Mahsusa’nın başına gayri nizami harp ile ilgilenen Süleyman Askeri Bey getirilmiştir. Ondan sonraki iki başkan da asker kökenli kişiler arasından seçilmiştir. Teşkilatın çekirdeğini İttihatçı subaylar oluşturmuşlardır. Teşkilat-ı Mahsusa Birinci Dünya Savaşı boyunca Balkanlar, Kafkasya, Fas, Trablusgarp, Afganistan, İran, Irak ve Suriye gibi pek çok bölgede faaliyette bulunmuştur. Fakat savaş süresince Teşkilat-ı Mahsusa bazı değişimler geçirmiştir. Bir sivil olan Ali Başhampa’nın başkan olmasından sonra teşkilatın adı Umur-ı Şarkiyye Dairesi olmuş, teşkilat daha merkezi ve sivil bir hale gelmiştir. Bu değişim sonrasında teşkilat askeri faaliyetten çok propaganda faaliyeti yürütmeye başlamıştır. Bu makalede Birinci Dünya Savaşı sırasında Teşkilat-ı Mahsusa’nın yürüttüğü faaliyetler değerlendirilecektir.

The Ottoman Empire signed an alliance agreement with Germany right after the start of the First World War. After the Alliance treaty, political and military targets were determined in the meeting held among the leaders of the Committee of Union and Progress to determine the policy to be followed. In this meeting, it was also decided to set up an Teşkilat-ı Mahsusa, which would carry out a guerilla war for the army. Establishment of Teşkilat-ı Mahsusa, immediately after the alliance signed with Germany, shows that Germany is also looking at this kind of initiative. It was established under the proposal of Teşkilat-ı Mahsusa Enver Pasha under the Ministry of War. Süleyman Askeri Bey, who dealt with the guerilla war, was brought to the head of the Teşkilat-ı Mahsusa. The next two presidents were elected among soldiers of military origin. Unionist officers formed the core of the organization. Teşkilat-ı Mahsusa carried out activities in the Balkans, Caucasus, Morocco, Tripoli, Afghanistan, Iran, Iraq and Syria during the First World War. However, during the war, the Teşkilat-ı Mahsusa underwent some changes. After Ali Başhampa, a civilian, became the president, the name of Teşkilat-ı Mahsusa became Umur-ı Şarkiyye Dairesi, and Teşkilat-ı Mahsusa became more central and civil. Following this change, Teşkilat-ı Mahsusa started to conduct propaganda rather than military activity. In this article, the activities carried out by Teşkilat-ı Mahsusa during the First World War will be evaluated.