Cilt 8 Sayı 48 (2020)

Araştırma Makalesi

COVID-19 Pandemisinin Takip Edildiği Medya Kaynaklarının ve Güvenli Bulunma Düzeylerinin Demografik Değişkenler Açısından İncelenmesi

Yayımlandı 30.05.2020

Cilt 8 Sayı 48 kapak

Öz

Pandemiler, insanlık tarihi boyunca toplumları ve bu toplumu oluşturan bireyleri büyük çaplı hasar oluşturacak şekilde derinden etkilerken, sadece sağlık bakımından etkilemekle kalmayıp, ekonomik ve sosyal faaliyetlere de darbe vurmuştur. Ülkemizde olduğu gibi, geleneksel toplumlarda insanlar, ailedeki sözlü iletişime, arkadaşlıklarına, uzun süreli komşuluklarına ve duydukları bilgi ihtiyacını karşılayacak diğer tüm sosyal iletişimlerine sıkı sıkıya bağlanırlar. Sosyal iletişimin sınırlandırıldığı pandemi sürecinde ise bu bilgi kaynaklarından da bilgi akışı sınırlanmış, onun yerini büyük oranda medya almıştır. Modernleşmiş toplumda medya; bilgi ve haber verme, toplumsallaştırma, kamuoyu oluşumuna katkı sağlama, eğitme ve eğlendirme gibi toplumsal hayata dair birçok özelliği içinde bulundurmaktadır. Bu çalışmada, ülkemizde ve tüm dünyada görülen Covid-19 pandemisi sürecince, bireylerin hastalık hakkında bilgi almak için kullandıkları medya araçlarının, farklı bireylerin cinsiyet, yaş, medeni durum, yaşanan il, eğitim durumu, meslek bilgisi, bildiği dil, ailede birlikte yaşadığı kişi sayısı, ailenin toplam gelir aralığı gibi değişkenler bakımından incelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda bu çalışmada ilişkisel tarama yöntemi seçilmiş, ilişkisel tarama türlerinden ise açımlayıcı model kullanılmıştır. Elde edilen sonuçlara göre, vereceğimiz mesajın toplumun hangi kesimine ulaşmasını istiyorsak ona yönelik medya aracının seçilmesi gerektiği anlaşılmıştır. Evlilere, yaşlılara, kadınlara, düşük gelirli ve eğitim düzeyi daha zayıf gruplara ulaşmak isteniyorsa, televizyon kanallarının en önemli medya aracı olarak seçilebileceği, eğer gençlere, erkeklere, bekârlara, iyi eğitimli gruplara ve üst gelir gruplarına ulaşmak isteniyorsa, başta Twitter olmak üzere sosyal medya araçlarının kullanılmasının faydalı olacağı sonucuna ulaşılmıştır. 15 yaş altındaki bireylere yönelik sosyal medya aracı seçilmek istendiğinde ise, İnstagram ve Youtube, daha ileri yaş kesimine ulaşmak için ise Facebook ve WhatsApp'ın en etkili araçlar olarak kullanabileceği sonuçlarına ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler Pandemi, Covid-19, Medya Araçları, Sosyal Medya, Açımlayıcı Model

Abstract

The Investigation of Media Sources and Safe Level Levels of Demographic Variables That the COVID-19 Pandemic Is Followed

While pandemics have profoundly affected societies and the individuals that make up this society throughout the history of humanity, they have hit not only health, but also economic and social activities. As in our country, in traditional societies, people are firmly connected to verbal communication in the family, their friendship, their long-term neighborhood and all other social communications that will meet their need for information. In the pandemic process in which social communication was limited, the flow of information from these sources of information was limited, and the media was replaced by a great deal of it. Media in modernized society; It contains many features related to social life such as information and informing, socializing, contributing to public formation, education and entertainment. In this study, during the Covid-19 pandemic process seen in our country and all over the world, the media tools that individuals use to get information about the disease are different individuals' gender, age, marital status, province, educational status, occupational knowledge, language they know, the number of people they live within the family. It is aimed to determine the family in terms of variables such as total income range. For this purpose, in this study, the relational screening method was chosen, and the exploratory model was used among the relational screening types. According to the results obtained, it was determined with this study that we should choose media tools for the layer of the society that we would like to reach the society through the media. If it is desired to reach the married, elderly, women, low-income and poorer education groups, it is possible to choose television channels as the most important media tool, if it is desired to reach young people, singles, well-educated groups and high-income groups, social media, especially Twitter. It was concluded that it would be beneficial to use it. When it is desired to choose a social media tool for individuals under the age of 15, it is concluded that Instagram and Youtube can be used, and Facebook and WhatsApp can be used as the most effective tools for the older age group.

Keywords Pandemic, Covid-19, Media Tools, Social Media, Exploratory Model

PDF

Kaynakça

  1. Akbulut, M. ve Çelik C. Sosyal Medya Kullanımı ve Sosyal Statü İlişkisi. International Conference on Empirical Economics and Social Sciences (Iceess’18) June 27-28, 2018 /Bandırma - Turkey, Pp 22-31.
  2. Aktan E. (2018). Assessment of Social Media Addiction Levels of University Students by Numerous Variables. Erciyes İletişim Dergisi, 5 (4), 405-421. DOI: https://doi.org/10.17680/erciyesiletisim.379886
  3. Aral, S. ve Walker D. (2012). Identifying Influential and Susceptible Members of Social Networks. Science, 337(6092), 337-34. DOI: https://doi.org/10.1126/science.1215842
  4. Aslan, R. (2020). Tarihten Günümüze Epidemiler, Pandemiler ve Covid-19. Göller Bölgesi Aylık Ekonomi ve Kültür Dergisi Ayrıntı, 8(5); 35-41.
  5. Cohen, E.L., Ball-Rokeach, S.J., Jung, J.Y. ve Kim, Y.C. (2002). Civic Actions after September 11: Exploring the Role of Multi-level Storytelling. Prometheus, 20 (3): 221-228. DOI: https://doi.org/10.1080/08109020210141344
  6. Cumhurbaşkanlığı Dijital Dönüşüm Ofisi, Koronavirüs Covıd-19 Dünya Haritası.2020, 15 Mayıs 2020 tarihinde: https://corona.cbddo.gov.tr/ adresinden alındı
  7. Eren, V. ve Aydın, A. (2014). Sosyal medyanın kamuoyu oluşturmadaki rolü ve muhtemel riskler. Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 16 (Özel Sayı I), 197-205. DOI: https://doi.org/10.18493/kmusekad.72819
  8. Gül, Ş. ve Diken, E.H. (2018). Fen bilgisi öğretmeni adaylarının sosyal medya bağımlılıklarının incelenmesi. E-Kafkas Eğitim Araştırmaları Dergisi, 5 (1), 41-50. DOI: https://doi.org/10.30900/kafkasegt.386531
  9. Güz, N., (2005) Haberde Yönlendirme ve Kamuoyu Araştırmaları, Nobel, Ankara.
  10. Hazar, M. (2003). Bilgi Toplumu ve Medya Bağımlılığı, G.Ü. Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yayınlanmamış Doktora Tezi, Ankara.
  11. Hügül, H. (2011). Algı Yönetimi ve Medya: İnegöl Olaylarının Basında Sunuluşunun Algı Yönetimi Kapsamında Analiz Edilmesi, Kara Harp Okulu Savunma Bilimleri Enstitüsü Güvenlik Bilimleri Ana Bilim Dalı, (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Ankara
  12. Işık, M., ve Kaptangil, İ. (2018). Akıllı Telefon Bağımlılığının Sosyal Medya Kullanımı Ve Beş Faktör Kişilik Özelliği İle İlişkisi: Üniversite Öğrencileri Üzerinden Bir Araştırma. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 7 (2), 695-717. DOI: https://doi.org/10.15869/itobiad.361081
  13. Işık, U. (2007). Medya bağımlılığı teorisi doğrultusunda internet kullanımının etkileri ve internet bağımlılığı. Yayınlanmamış Doktora Tezi. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Konya.
  14. İli, K. (2013). Sosyal Medya Ortam ve Araçlarının Öğrenci Davranışlarına Etkisi, Yüksek Lisans Tezi, Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
  15. İnce, M. ve Koçak, M. C. (2017). Üniversite Öğrencilerinin Sosyal Medya Kullanım Alışkanlıkları: Necmettin Erbakan Üniversitesi Örneği. Karabük Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 7 (2), 736-749. DOI: https://doi.org/10.14230/joiss430
  16. Jolls, T. ve Thoman, E. (2008). 21. Yüzyıl okuryazarlığı-medya okuryazarlığına genel bir bakış ve sınıf içi etkinlikler. (Çev. Cevat Elma ve Alper Kesten). Ankara: Ekinoks Yayınları.
  17. Kellner, D. (2003). Media Culture: Cultural Studies, Identity and Politics between the Modern and the Post-modern, Routledge is an imprint of Taylor & Francis, United Kingdom.
  18. Kıroğlu, F. (2020). COVID-19 Pandemi Ortamında Çalışma Koşulları ve Genel Sorunlar. Meyad Akademi Dergisi, 1(1), 9-90
  19. Kim, Y. C.-Jung, J.Y.-Cohen, E. L. ve Ball-Rokeach, S. J. (2004). "Internet connectedeness before and after September 11 2001" New Media & Society, 6 (5), 611-631. DOI: https://doi.org/10.1177/146144804047083
  20. Koçer, M. (2012). Erciyes üniversitesi öğrencilerinin internet ve sosyal medya kullanım alışkanlıkları. Akdeniz Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi, 18, 70-85.
  21. Lowrey, Wilson (2004). Media Dependency During a Large-Scale Social Disruption: The Case of September 11, Mass Communication&Society, 7 (3), 339-357. DOI: https://doi.org/10.1207/s15327825mcs0703_5
  22. Maviş, Mert. (2016). “Sosyal Medya ve Yeni Nesil Reyting ölçümleri, https://itunes.apple.com/us/book/sosyal-medya-ve-yeninesil/id736567744?mt=11, Erişim Tarihi: 05.05.2020.
  23. Metin, M. (2014). Kuramdan Uygulamaya Eğitimde Bilimsel Araştırma Yöntemleri. Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.
  24. Mora, N. (2008). Medya ve kültürel kimlik. Uluslararası İnsan Bilimleri Dergisi, 5 (1): 1-14.
  25. Mutlu, E. (1998). İletişim Sözlüğü, 3.Basım, Bilim ve Sanat Yayınları, Ankara
  26. Sezen, F. (2009). İnfluenza Pandemileri. Türk Hij. Den. Biyol. Derg. 2009; 66 (2), 21-24.
  27. Şaban Özdemir Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Gazetecilik Anabilim Dalı Bilşim Bilim Dalı “Kuşaklar Teorisine Göre Türkiye’deki Gençlerin Medya Kullanım Alışkanlıkları ve İstanbul Örneği" Yüksek Lisans Tezi, İstanbul 2017
  28. Şener, G. (2009). Türkiye'de Facebook Kullanımı Araştırması, XIV. Türkiye'de İnternet Konferansı, İstanbul, December 12-13
  29. Tai, Z., Sun, T. (2005). Media Dependencies in the Cyber Age: The Case of the 2003 SARS Epidemic in China. Conference Papers - - International Communication Association, 2005 Annual Meeting, New York, NY, Pp: 1-37
  30. T.C. Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü (2020) COVID-19 (SARS-CoV-2 Enfeksiyonu) Rehberi. https://covid19bilgi.saglik.gov.tr/depo/rehberler/COVID-19_Rehberi.pdf
  31. Toruk, İ. (2008). Üniversite Gençliğinin Medya Kullanma Alışkanlıkları Üzerine Bir Analiz, Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 19, 475-488.
  32. TÜBA: Türkiye Bilimler Akademisi (2020). Covid-19 Pandemi Değerlendirme Raporu, Erişim adresi: http://www.tuba.gov.tr/files/images/2020/kovidraporu/Covid-19%20Raporu-Final+.pdf
  33. Yaşın, C. (2008), “Gündem Belirleme Kuram ve Araştırmalarının Tarihsel Gelişimi”, Medya Gündem Belirleme Kuram ve Araştırmaları, Der. Cem Yaşın, Ankara: Yargı Yayın Evi
  34. Yeniçıktı, N. T. (2016). Sosyal Medya Kullanım Motivasyonları: Facebook ve Twitter kullanıcıları Üzerine Kullanımlar ve Doyumlar Araştırması. Konya: Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yayınlanmamış Doktora Tezi.
  35. Yıldız, F. (2014). 19. Yüzyılda Anadolu’da Salgın Hastalıklar (Veba, Kolera, Çiçek, Sıtma) ve Salgın Hastalıklarla Mücadele Yöntemleri, Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü (Basılmamış Yüksek Lisans Tezi), Denizli.
  36. Yiğit, İ. ve Gümüşçü, O. Manisa ve çevresinde salgın hastalıkların iskana etkisi (XVI-XX. yy). TÜCAUM Uluslararası Coğrafya Sempozyumu. 13-14 Ekim 2016, Ankara.
  37. Yolun, M. (2012) “İspanyol Gribinin Dünya ve Osmanlı Devleti Üzerindeki Etkileri” Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Tarih Anabilim Dalı, (Basılmamış Yüksek Lisans Tezi), Adıyaman.
  38. Yüksel, Erkan (2001), Medyanın Gündem Belirleme Gücü, Konya:Çizgi Kitabevi
  39. Zhu, N., Zhang, D., Wang W., Li, X., Yang, Bo., Song, J., Zhao, X., Huang, B., Shi, W., Lu, R., Niu, P., Zhan, F., Ma, X., Wang, D., Xu, W., Wu, G., Gao, G.F. and Tan, W., for the China Novel Coronavirus Investigating and Research Team. (2020). A Novel Coronavirus from Patients with Pneumonia in China, 2019, The New England Journal of Medicine, 382 (8), 727-733. DOI: https://doi.org/10.1056/NEJMoa2001017