Türkiye Toplum Yapısının Tanımlanmasında Temel Kavramlar Olarak Patrimonyalizm ve Korporatizm

Patrimonialism and corporatism are the cultural variables that have a determinant importance in explaining the social structure of Turkey. The relations between the individual and the state, likewise those between the individuals, are shaped by the mold of these cultural variables. Patriarchal family ties, hierarchical expectations, weakness of civil society, and the dominant power of the obedience culture are some examples of the effect of these cultural variables on the social structure. Besides, the patrimonialist and corporatist cultural elements have been nourished by the economic and class variables throughout the history in Turkey. Starting from the Gokturk state, the central authority and the despotic state tradition which did not allow the capital accumulation have nurtured the patrimonial culture. On the other hand, the Ottoman state tradition that attaches importance to the concept of "nizam” (order) or the protection of the order even more than the concept of state, has been influential in the development of the codes of the corporatist culture in Turkey. At the beginning of the 20th century, Kemalists took over the political power and supported the view of "corporatist society" as a function of securing their power against the lower classes. Therefore, it is an obvious necessity to use the concepts of corporatism and patrimonialism in explaining the social structure of today's Turkey.

Patrimonyalizm ve korporatizm, Türkiye’nin toplum yapısının açıklanmasında belirleyici derecede önem taşıyan kültürel değişkenlerdir. Bireyler arasında olduğu gibi, birey ve devlet arasındaki ilişkiler de söz konusu kültürel değişkenlerin kalıplarına göre şekillenmektedir. Ataerkil aile bağları, hiyerarşik beklentiler, sivil toplumun zayıflığı ve itaatçi kültürün baskın gücü, söz konusu kültürel değişkenlerin toplum yapısındaki etkisine örnek olarak gösterilebilir. Bununla birlikte Türkiye’de patrimonyalist ve korporatist kültür unsurları, tarih içindeki ekonomik ve sınıfsal değişkenlerden beslenmiştir. Göktürk devletinden başlayarak sermaye birikimine izin vermeyen merkezi otorite ve despotik devlet geleneği patrimonyal kültürü beslemiştir. Diğer taraftan “nizam” ya da düzenin korunmasına devlet kavramından bile daha çok önem veren Osmanlı devlet geleneği, Türkiye’de korporatist kültür kodlarının gelişmesinde etkili olmuştur. 20. yüzyılın başında ise siyasi iktidarı ele geçiren Kemalistler, “korporatist toplum” görüşünü iktidarı daha alt sınıflar karşısında güvence altına alma işlevi yönünde desteklemişlerdir. Sonuç olarak Türkiye’nin günümüzdeki toplum yapısının açıklanmasında patrimonyalizm ve korporatizm kavramlarının kullanılması açık bir gerekliliktir.