Cilt 8 Sayı 47 (2020)

Araştırma Makalesi

Okul Öncesi Öğretmenlerinin Öğrenme-Öğretme Sürecinde Öğretimsel Uyarlamalara Yer Verme Düzeylerinin İncelenmesi

Yayımlandı 30.04.2020

Cilt 8 Sayı 47 kapak

Öz

Okul öncesi dönemde özel gereksinimi olan çocuklar ihtiyaçlarına uygun şekilde desteklendiğinde gelişim özelliklerinde ve günlük yaşam becerilerinde etkili bir değişim görülmektedir. Özel gereksinimi olan çocuklar var olan becerilerini geliştirmek ve topluma uyum sağlamak amacıyla eğitime gereksinim duyarlar. Bu eğitim gereksinimlerini karşılamak amacıyla ülkemizde kaynaştırma uygulamalarına yer verilmektedir. Bu çalışmanın amacı; Uyarlama Eğitim Programı’nın uygulanacağı okul öncesi öğretmenlerinin öğrenme-öğretme sürecinde uyarlamalara yer verme düzeylerinin incelenmesidir. Nitel araştırma yöntemi üzerine kurgulanan araştırmada durum çalışması deseni tercih edilmiş, araştırmanın verileri yarı-yapılandırılmış görüşme formu ve etkinlik planı kullanılarak elde edilmiştir. Veriler içerik analizi yöntemiyle analiz edilmiştir. Çalışma grubunun seçilmesinde amaçlı örnekleme yöntemi ve ölçüt örnekleme tekniği kullanılmıştır. Çalışmaya katılan okul öncesi öğretmenlerinin sınıfında en az bir tane kaynaştırma öğrencisinin bulunması ve Uyarlama Eğitim Programı’na katılacak olmaları temel ölçüt olarak belirlenmiştir. Çalışma grubunu Uyarlama Eğitim Programı’na katılacak 6 okul öncesi öğretmeni oluşturmaktadır. Çalışma sonucunda okul öncesi öğretmenlerinin öğretimsel uyarlamalara yer verme düzeylerinin yetersiz olduğu sonucunda ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler Okul öncesi dönem, etkinlik planı, uyarlama, kaynaştırma uygulamaları

Abstract

Determining the Level of Instructional Adaptations of Preschool Teachers in the Learning-Teaching Process

When children with special needs are supported in accordance with their needs, an effective change in their developmental characteristics and daily life skills is observed. Children with special needs need education to develop their existing skills and adapt to society. In order to meet these educational needs, inclusion practices are included in our country. The aim of this study; It’s the determination of the levels of adaptation of the learning-teaching process of preschool teachers, to whom the Adaptation Training Program will be implemented. In the research based on qualitative research method, the case study pattern was preferred and the data of the research was obtained by using the semi-structured interview form and the activity plan. The data were analyzed by content analysis method. Purposeful sampling method and criterion sampling technique were used to select the study group. The study group consists of 6 pre-school teachers. As a result of the study, it was reached as a result of the insufficient levels of preschool teachers' teaching adaptations.

Keywords Preschool period, activity plan, adaptation, inclusion practices

PDF

Kaynakça

  1. Acarlar, F. (2013). Okul öncesinde kaynaştırma. B. Sucuoğlu & H. Bakkaloğlu (Ed.), Kaynaştırma modeli ve özel gereksinimli küçük çocukların özellikler. Ankara: Kök
  2. Akalın, S. (2015). Needs of Preschool Counselors about Inclusive Practices. International Journal of Early Childhood Special Education, 6(1), 115-142. doi: 10.20489/intjecse.51226 DOI: https://doi.org/10.20489/intjecse.51226
  3. Allan, J. ve Sproul, G. (1985). Mainstreaming; readings and activies for counsellors and teachers. Toronto: Unıversity of Toronto Guıdance Centre
  4. Altun, T. ve Gülben, A. (2009). Okul Öncesinde Özel Gereksinim Duyan Çocukların Eğitimindeki Uygulamalar ve Karşılaşılan Sorunların Öğretmen Görüşleri Açısından Değerlendirilmesi. Ahmet Keleşoğlu Eğitim Fakültesi Dergisi, 28, 253-272.
  5. Artan, İ. ve Uyanık Balat, G. (2003). Okul öncesi eğitimcilerinin entegrasyona ilişkin bilgi ve düşüncelerinin incelenmesi. Kastamonu Eğitim Dergisi, 11(1), 65-80.
  6. Aydın, D. ve Sapsağlam, Ö. (2019). Okul öncesi eğitim kurumlarında kaynaştırma uygulamalarının incelenmesi. Çınkır, Ş. (Ed.) EJERCongress 2019 Bildiri Kitabı. Ankara, 19-22 Haziran 2019, 277-286.
  7. Barnett, W.S., Jung, K., Wong, V., Cook, T. ve Lamy, C. (2007). Effects of five state prekindergarten programs on early learning. NJ: National Institute for Early Education Research. Retrieved from https://highscope.org/wp-content/uploads/2018/03/nieer-report-updated-analysis_2007.pdf
  8. Batu, S. ve Yükselen, A.İ. (2015). Erken Çocukluk Özel Eğitim ve Kaynaştırma Uygulamalarında Genel Prensipler (Ed. N. Metin ve A. İ. Yükselen). Özel Gereksinimli Çocuklar ve Kaynaştırma. Ankara: Hedef.
  9. Batu, S. (2010). Factors for the success of early childhood inclusion & Related studies. International Journal of Early. Childhood Special Education, 2(1), 57-71.
  10. Bayraklı, H. ve Sucuoğlu, B. (2017). Okul Öncesinde Kaynaştırma Aile Eğitimi. Ankara: Pegem Akademi. DOI: https://doi.org/10.14527/9786053187998
  11. Bricker, D. (2000). Inclusion: How the scene has changed. Topics in Early Childhood Special Education,20, 14-19. DOI: https://doi.org/10.1177/027112140002000103
  12. Bruder, M. B. (2010). Early childhood intervention: A promise to children and families for their future. Exceptional Children, 76(3), 339-355. DOI: https://doi.org/10.1177/001440291007600306
  13. Bruns, A.D. ve Mogharberran. C.C. (2009). The gap between beliefs and practices: early childhood practitioners’ perceptions and about inclusive. Journal of Research in Childhood Education, 21 (3), 229-241. DOI: https://doi.org/10.1080/02568540709594591
  14. Carrington, S. ve Robinson, R. (2004). A case study of inclusive school development: A journey of learning. The International Journal of Inclusive Education. 8 (2), 141-153, http://eprints.qut.edu.au/1711/1/1711.pdf adresinden erişildi. DOI: https://doi.org/10.1080/1360311032000158024
  15. Coombs,-Richardson, R. ve Mead, J. (2001). Supporting general educators’ inclusive practice. Teacher Education and Special Education, 24(4), 383- 390. DOI: https://doi.org/10.1177/088840640102400412
  16. Diken, İ. H. ve Sucuoğlu B. (1999). Sınıfında Zihinsel Engelli Bulunan ve Bulunmayan Sınıf Öğretmenlerinin Zihinsel Engelli Çocukların Kaynaştırılmasına Yönelik Tutumlarının Karşılaştırılması. Özel Eğitim Dergisi. 2 (3), 25–39. DOI: https://doi.org/10.1501/Ozlegt_0000000042
  17. Diken, H.İ.(Ed.) (2018). Özel Eğitim. Ankara: Pegem Akademi.
  18. Eripek, S. (Ed.) (2005). Özel Eğitim. Eskişehir:Anadolu Üniversitesi AÖF Yayınları.
  19. Farrell, P. (2000). The impact of research on developments in inclusive education. International Journal of inclusive education, 4(2), 153-162. DOI: https://doi.org/10.1080/136031100284867
  20. Friend, M. ve Bursuck, W. D. (2002). Including students with special needs: A practical guide for classroom teachers (3rd ed.) Boston, MA: Allyn & Bacon
  21. Gökkaya, Y. (2018). Okul öncesi eğitimde kullanılan eğitsel etkinlik uyarlamalarının çeşitli değişkenlere göre incelenmesi. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi), G.Ü. Eğitim Bilimleri Enstitüsü: Ankara.
  22. Guralnick, M. J. (2000). Early Childhood Intervention: Evolution of a System. Focus on Autism and Other Developmental Disabilities, 15(2), 68–79. DOI: https://doi.org/10.1177/108835760001500202
  23. Guralnick, M. J. (2016). Early intervention for children with intellectual disabilities: An update. Journal of Applied Research in Intellectual Disabilities, 30 (2). DOI: https://doi.org/10.1111/jar.12233
  24. Kale, M., Dikici Sığırtmaç, A., Nur, İ., ve Abbak, B. (2016). Okul Öncesi Öğretmenlerinin Kaynaştırma Eğitimi Uygulamalarına İlişkin Görüşlerinin İncelenmesi. Uluslararası Erken Çocukluk Eğitimi Çalışmaları Dergisi, 1 (2), 35-45.
  25. Kış, A. (2013). Adaptation of the Sentiments, Attitudes and About Inclusive Education Revised (SACIE-R) Scale on a Turkish Population. Academic Research International 7 (1), 123–134.
  26. Küçüker, S. ve Kanık-Richter N. (1994). Normal Çocuğa Sahip Anne Babaların Özürlü Çocuklara Yönelik Tutumları. Özel Eğitim Dergisi. 1 (4). 13–19.
  27. Lerner, J.W., Lowenthal, B. ve Egan, R.W. (2003) Preschool children with special needs: Children at risk and children with disabilities (2. Baskı). Boston: Pearson Education
  28. Milli Eğitim Bakanlığı. (2013). Okul Öncesi Eğitimi Programı http://tegm.meb.gov.tr/dosya/okuloncesi/ooproram.pdf adresinden 05.12.2019 tarihinde alınmıştır.
  29. Milli Eğitim Bakanlığı. (2018). Temel Eğitim Genel Müdürlüğü Öğretmenler İçin Etkinlik Planı Kitabı. Birinci Baskı. İzmir: Develet Kitapları.
  30. Nayır, F. ve Karaman-Kepenekçi, Y. (2013). Kaynaştırma öğrencilerinin haklarına ilişkin sınıf öğretmenlerinin görüşleri. Eğitim Bilimleri Araştırmaları Dergisi. 3(2), 69-89. http://www.ebadjesr.com/images/MAKALE_ARSIV/C3_S2makaleler/3.2.05.pdf adresinden erişildi. DOI: https://doi.org/10.12973/jesr.2013.325a
  31. Patton, M.Q. (2014). Nitel Araştırma ve Değerlendirme Yöntemleri. Mesut Bütün ve Selçuk Beşir Demir (Çev.). Ankara: Pegem Akademi.
  32. Rafferty, Y., Boettcher, C. ve Griffin, K. W. (2001). Benefits and risks of reverse inclusion for preschoolers with and without disabilities: Parents' perspectives. Journal of Early Intervention, 24(4), 266-286. DOI: https://doi.org/10.1177/105381510102400403
  33. Rosenberg, M.S. ve Westling, L.D., McLeskey, J.(2008). Special education for today’s teachers. An introduction. New Jersey: Pearson Inc.
  34. Sönmez, N., Alptekin, S. ve Bıçak, B. (2018). Okul öncesi eğitim öğretmenlerinin kaynaştırma eğitiminde öz-yeterlik algıları ve hizmetiçi eğitim gereksinimleri: bir karma yöntem çalışması. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 18(4), 2270-2297. Doi: 10.17240/Aibuefd.2018.18.41844-444422 DOI: https://doi.org/10.17240/aibuefd.2018.18.41844-444422
  35. Sucuoğlu, B. (2006). Yeni İlköğretim Programları ve Öğretmen Yeterlikleri Işığında Etkili Kaynaştırma Uygulamaları. Ekinoks Yayınları: Ankara.
  36. Sucuoğlu, B. ve Kargın, T. (2006). İlköğretimde kaynaştırma uygulamaları: Yaklaşımlar, yöntemler, teknikler. İstanbul: Morpa.
  37. Sucuoğlu, B. ve Akalın, S. (2010). Kaynaştırma Sınıflarına Alternatif Bir Bakış: Çevresel Davranışsal Değerlendirme İle Öğretimsel Özelliklerin İncelenmesi. Özel Eğitim Dergisi, 11(1), 19-37. DOI: https://doi.org/10.1501/Ozlegt_0000000144
  38. Temiz, Z. ve Parlak-Rakap, A. (2018). Uyarlama çalışmaları ile kaynaştırma için hazırlanmak. İlköğretim Online, 17(3), 1738-1750. DOI: https://doi.org/10.17051/ilkonline.2018.466428
  39. Tufan, M. ve Yıldırım, Y. (2013). Okul öncesi öğretmenlerinin erken müdahale ve kaynaştırma kavramları hakkındaki bilgi düzeylerinin ve özel gereksinimli çocuklar için yaptıkları öğretimsel uyarlamaların incelenmesi. Cumhuriyet International Journal of Education, 2 (4), 1-13.
  40. Turnbull, R., Turnbull, A., Shank, M., Smith, S. ve Leal, D. (2002). Exceptional Lives Special Education in Today’s School. Ohio: Merrill Prentice Hall
  41. Wah, L. L. (2010). Different strategies for embracing inclusıve education: a snap shot of individual cases from three countries. International journal of special education,3, 98-109
  42. Weikart, D.P., Bond, J.T. ve Mcneil, J.T. (1978) The Ypsilanti Perry Preschool Project: Preschool years and longitudinal results through fourth grade. Monographs of the High/Scope Educational Research Foundation, 3.
  43. Yıkmış, A. Aktaş, B., Karabulut, A. H. ve Terzioğlu, N. K. (2018). Okul öncesi öğretmenlerinin kaynaştırmaya ilişkin yeterliliklerinin belirlenmesi. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi.18(3), 1841-1860. DOI: https://doi.org/10.17240/aibuefd.2018.18.39790-471193
  44. Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2016). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (10. Baskı) Ankara: Seçkin