Cilt 8 Sayı 46 (2020)

Araştırma Makalesi

Partner Şiddetinin Sosyal Roller Açısından İncelenmesi

Yayımlandı 30.03.2020

Cilt 8 Sayı 46 kapak

Öz

Toplumsal yapı içerisinde insanların sahip olduğu sosyal roller bulunmaktadır. Toplum tarafından huzurlu ve mutlu bir hayata sahip olmak için insanların sosyal rol ve sorumluluklarına uygun davranması beklenir. Benzer şekilde toplumdan daha küçük bir yapı olan aile içerisinde de eşlerin sahip olduğu ve yerine getirmekle yükümlü oldukları sosyal roller ve sorumlulukları bulunmaktadır. Bireylerin rol ve sorumluluklarını yerine getirmekle ilgili yaşadıkları sorunlar aile içi şiddet olaylarının ortaya çıkmasına zemin hazırlayabilmektedir. Literatürde eşler arasında yaşanan şiddet olayları “partner şiddeti” olarak tanımlanmakta olup, partner şiddetinin ülkemizde büyük oranda erkekler tarafından yapıldığı bilinmektedir. Literatürde yer alan bazı çalışmalarda ise kadınların da zaman zaman erkeklere yönelik partner şiddetine yöneldikleri belirtilmektedir. Bu derlemede, eşlerin sosyal rolleri, şiddet kavramı, şiddetin kaynağı ve nedenleri, eşler arasında yaygın olan partner şiddeti, partner şiddeti türlerine, kadın ve erkeklerin sahip oldukları sosyal roller ile partner şiddeti arasındaki ilişkiye ve son olarak şiddetin fizyolojik ve psikolojik etkilerine değinilmiştir. Aile kurumu toplumu meydana getiren en küçük sosyal yapı olduğu için partner şiddeti öncelikli olarak aile yapısının, devamında da toplum yapısının bozulmasına neden olmaktadır. Bu nedenle toplumda partner şiddetinin türleri, nedenleri ve partner şiddetinin boyutlarına yönelik çalışmalar yapılması önem arz etmektedir. Bu konuda yapılan araştırmaların artması ile toplumun bu konuda bilinçlenmesine ve partner şiddetinin en aza indirilmesine katkı sağlanacağı düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler Aile, şiddet, partner şiddeti

Abstract

Investigation of Partner Violence in Terms of Social Roles

There are some social roles that people have in the social structure. It is expected that people have to act in accordance with their roles and responsibilities so as to have a peaceful and happy life in the society. Alike, in the family, which is a smaller structure than the society, there are social roles and responsibilities that spouses have and are obliged to fulfill. The problems that individuals experience in fulfilling their roles and responsibilities can lead up to the emergence of domestic violence. Act of violence among spouses in the literature is defined as “partner violence”, and partner violence is substantially done by men. In some studies in the literature, it is stated that women sometimes tend to partner violence against men. In this review, ıt was mentioned that the social roles of the spouses, the concept of violence, the source and causes of violence, the common violence among the spouses, the types of partner violence, the relationship between the social roles of women and men and the partner violence, and finally the physiological and psychological effects of violence. Since the family institution is the smallest social institution that makes up the society, partner violence primarily causes the family structure and subsequently the social structure to break down. For this reason, it is important to conduct studies which is intended for the types, causes and dimensions of partner violence in society. It is thought that, with the increase of research within the scope of this study, it will contribute to the awareness of the society on this issue and to minimize partner violence.

Keywords Family, violence, partner violence

PDF

Kaynakça

  1. Akkaş, İbrahim. Uyanık, Zeki. “Kadına Yönelik Şiddet”. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi 6.1 (2016): 32-42.
  2. Akkaya, Gülay Şahin. Aile İçi Şiddet Kavramı ve Aile İçi Şiddetin Uluslararası ve Ulusal Hukuki Belgelerdeki Düzenlemesi. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, İstanbul: İstanbul Üniversitesi, 2010.
  3. Akgül-Gök, Fulya. Sunay İl. “Evli Kadın ve Erkeklerin Toplumsal Cinsiyet Rolleriyle İlgili Algılarının Aile İşlevlerine Yansıması”. Journal of International Social Research 10.54 (2017). DOI: https://doi.org/10.17719/jisr.20175434616
  4. Anar, Burçin. Evli ve çalışan yetişkinlerin toplumsal cinsiyet rolleri ile evlilik doyumu ve iş doyumu ilişkisinin incelenmesi. Yayımlanmamış Yüksek lisans tezi, Adana: Çukurova Üniversitesi, 2011.
  5. Aşkın, Elif Özlem. Aşkın, Umur. “Kadına Yönelik Aile İçi Şiddet ve Yoksulluk İlişkisi: Aile İçi Şiddet Mağduru Kadınlar Üzerine Bir Araştırma”. Kapadokya Akademik Bakış,1.2 (2017): 16-37.
  6. Avşar-Baldan, Güliz. Nalan Akış. "Flört Şiddeti." Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi 43.1 (2017): 41-44. DOI: https://doi.org/10.32708/uutfd.429472
  7. Aydöner, Nazlı Hazal. Kadınlarda Şiddete Maruz Kalma Durumu İle Sosyal Destek Algısı, Depresyon ve Psikolojik Dayanıklılık Arasındaki İlişkiler: Karşılaştırmalı Bir Çalışma. Yüksek Lisans Tezi, İstanbul: Işık Üniversitesi, 2018.
  8. Ayhan, Sidar. Şiddete Uğrayan Kadınların Depresyon ve Yalnızlık Düzeylerinin Evlilik Uyumlarına Etkisinin İncelenmesi. Yüksek Lisans Tezi, İstanbul: Beykent Üniversitesi, 2017.
  9. Ayrancı, Ünal. Günay, Yasemin. Ünlüoğlu, İlhami. “Hamilelikte Aile İçi Eş Şiddeti: Birinci Basamak Sağlık Kurumuna Başvuran Kadınlar Arasında Bir Araştırma”. Anadolu Psikiyatri Dergisi 3.2 (2002): 75-87.
  10. Canel, Azize Nilgün. Aile Yaşam Becerileri. İstanbul: Nakış Yayınevi, 2012.
  11. Coker, Ann Smith, Paige H. Fadden, Mary K. “Intimate Partner Violence and Disabilities Among Women Attending Family Practice Clinics”. Journal of Women's Health 14.9 (2005): 829-838. DOI: https://doi.org/10.1089/jwh.2005.14.829
  12. Çam, Mahire, Olcay. Turgut, Emel Öztürk. “A Model Suggestion For The Recovery Of Women Exposed To Violence: Tidal Model”. Psikiyatride Guncel Yaklasimlar 11.2 (2019). DOI: https://doi.org/10.18863/pgy.408000
  13. Ercan-Şahin, Nilay, Funda Aslan, Oya Nuran Emiroğlu. "Aile İçi Şiddetin Önlenmesi İçin Bir Model Önerisi: Halk Sağlığı Hemşiresinin Ev Ziyareti ile Aile İzlemi." Journal of Hacettepe University Faculty of Nursing 5.3 (2018).
  14. Ergeshkyzy, Aziza. Aile İçi Roller Ve Manevi Yaklaşım. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Ankara: Ankara Üniversitesi, 2012.
  15. Fromm, Erich. İnsandaki Yıkıcılığın Kökenleri. Çev. Şükrü Alpagut. İstanbul: Payel Yayınevi, 1995.
  16. Güler, Nuran. Tel, Hatice. Tuncay, Fatma Özkan. “Kadının Aile İçinde Yaşanan Şiddete Bakışı”. CÜ Tıp Fakültesi Dergisi 27.2 (2005): 51-56.
  17. Günay, Gülay, Özgün Bener. "Kadınların toplumsal cinsiyet rolleri çerçevesinde aile içi yaşamı algılama biçimleri." Türkiye Sosyal Araştırmalar Dergisi 153.153 (2011): 157-171.
  18. Güneri, Feride Yıldırım. Ailede Kadına Yönelik Şiddet, Evdeki Terör, Kadına Yönelik Şiddet. İstanbul: Mor Çatı Yayınları, 1996.
  19. Hathaway, Jeanne. et al. “Health Status and Health Care Use of Massachusetts Women Reporting Partner Abuse”. American Journal of Preventive Medicine 19.4 (2000): 302-307. DOI: https://doi.org/10.1016/S0749-3797(00)00236-1
  20. Holmes, John.. "The Exchange Process in Close Relationships." The Justice Motive in Social Behavior. Springer, Boston, MA (1981): 261-284. DOI: https://doi.org/10.1007/978-1-4899-0429-4_12
  21. Işıloğlu, Barış. Anksiyete ve Depresyon Tanısı ile İzlenen Evli Kadınlarda Aile içi Şiddetin Sosyodemografik Faktörler, Çift Uyumu ve Hastalıkla İlişkisi. Yayımlanmamış Uzmanlık Tezi. İstanbul: Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Sağlığı ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi, 2006.
  22. Kessler, Ronald C. et al. “Lifetime and 12-Month Prevalence of DSM-III-R Psychiatric Disorders in the United States: Results from the National Comorbidity Survey”. Archives of General psychiatry 51.1 (1994) : 8-19. DOI: https://doi.org/10.1001/archpsyc.1994.03950010008002
  23. Kocacık, Faruk. Aile İçi İlişkilerde Kadına Yönelik Şiddet. Sivas: Cumhuriyet Üniversitesi Yayınları, 2004.
  24. Körükcü, Öznur, Gülser Öztunalı Kayır, ve Kamile Kukulu. “Kadına Yönelik Şiddetin Sonlanmasında Erkek İşbirliği”. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar 4.3 (2012): 396-413.
  25. Kılınç, Güldane. Yıldız, Mustafa. “Kadın Konukevinde Kalan Ve Şiddete Uğramış Kadınların İlişkilere İlişkin Bilişsel Çarpıtma Düzeylerinin Örseleyici Stres, Depresyon ve Umutsuzluk Düzeyleri İle İlişkisi”. Kocaeli Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 3.2 (2017): 1-5. DOI: https://doi.org/10.30934/kusbed.313436
  26. Kıvrak, Yüksel, et al. Kadına Yönelik Eş Şiddeti, Çocukluk Travmaları, Depresyon ve Yaşam Kalitesi: Toplum Temelli Çalışma. Anatolian Journal Of Psychiatry/Anadolu Psikiyatri Dergisi 16.5 (2015): 1-9.
  27. Kızmaz, Zahir. Şiddetin Sosyo-Kültürel Kaynakları Üzerine Sosyolojik Bir Yaklaşım. Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 16.2 (2006): 247-267.
  28. Özbey, Orhan. “Kadına Yönelik Şiddet-Şiddetin Temelleri”. Hukuk Gündemi 1. (2012): 37-39.
  29. Özden, Salih. Boşanma Sebepleri Bakımından Aile İçi Şiddet. Yüksek Lisans Tezi. İstanbul: Marmara Üniversitesi, 2010.
  30. Özerkmen, Necmettin. “Toplumsal Bir Olgu Olarak Şiddet”. Akademik Bakış Dergisi (2012): 1-19.
  31. Öztürk, Havva. Babacan, Elif. “Hastanede Çalışan Sağlık Personeline Hasta/Yakınları Tarafından Uygulanan Şiddet: Nedenleri ve İlgili Faktörler”. Sağlık ve Hemşirelik Yönetim Dergisi 2.1 (2014): 70-81.
  32. Pekel, Elif “Toplumsal Cinsiyet Rolleri Ve Kadının Çalışma Hayatındaki Konumu”. Balkan ve Yakın Doğu Sosyal Bilimler Dergisi 5.1 (2019): 30-39.
  33. Pirinçcioğlu, Tuğba. Ev İçi Şiddet Mağdurlarında Travma Sonrası Stres Belirtilerinin Yordayıcılarına Yönelik Çok Faktörlü Bir Analiz. Yüksek Lisans Tezi, İstanbul: Haliç Üniversitesi, 2014.
  34. Plichta, Stacey B. Violence and Abuse: Implications for Womens Health. Ed. M. M. Falik. Womens Health: The Commenwealth Fund Survey. Baltimore: Johns Hopkins University Press, 1996.
  35. Romans, Sarah E., et al. "Gender differences in the symptoms of major depressive disorder." The Journal of nervous and mental disease 195.11 (2007): 905-911. DOI: https://doi.org/10.1097/NMD.0b013e3181594cb7
  36. Straus, Murray A. “Dominance And Symmetry in Partner Violence By Male and Female University Students in 32 Nations”. Children and Youth Services Review 30 (2008): 252–275. DOI: https://doi.org/10.1016/j.childyouth.2007.10.004
  37. T.C. Başbakanlık Aile Araştırma Kurumu. Aile İçinde ve Toplumsal Alanda Şiddet. Ankara: Bilim Serisi, 1998.
  38. T.C. Başbakanlık Kadının Statüsü Genel Müdürlüğü, 2008.
  39. Uluocak, Şeref, et al. Toplumsal Cinsiyet Eşitsizliği ve Kadına Yönelik Şiddet. Paradigma Akademi, 2014.
  40. ÜNAL, Serap. Ankara İli Gölbaşı İlçesi 2 No'lu Sağlık Ocağı Bölgesinde 15-49 Yaş Dilimi Şiddet Gören ve Görmeyen Kadınlarda Beck Depresyon Ölçeğine Göre Depresif Öğe Yükü. Yüksek Lisans Tezi, Ankara: Ankara Üniversitesi, 2010.
  41. Vagi, Kevin J. et al. "Teen dating violence (physical and sexual) among US high school students: Findings from the 2013 National Youth Risk Behavior Survey." JAMA pediatrics 169.5 (2015): 474-482. DOI: https://doi.org/10.1001/jamapediatrics.2014.3577
  42. Vatandaş, Celalettin. Aile ve Şiddet: Türkiye’de Eşler Arası Şiddet. Ankara: Uyum Ajans, 2003.
  43. Walker, Lenore E. Battered Women: Sex Roles and Clinical Issues. Professional Psychology, 1979.
  44. Yılmaz-Vefikuluçay Duygu. et al. "Üniversite Öğrencilerinin Toplumsal Cinsiyet Rollerine İlişkin Görüşleri." Uluslararası İnsan Bilimleri Dergisi 6.1 (2009): 775-792.