Disiplinler Arası Bağlamda Grafiti Uygulamaları
Öz
Grafiti, İtalyanca "çizilmiş" anlamına gelen "graffito" teriminin çoğul halidir ve genel kabul gören anlamıyla, çoğunlukla kamusal bir alanda yer alan bir duvar ya da yüzeye çizilmiş, kazınmış veya püskürtülmüş yazı ve çizimlerdir. Çağdaş sanat bağlamında grafitileri modern şehirlerin vazgeçilmez kişisel iletişim girişimleri olarak tanımlayabiliriz. Sokak sanatının ortaya çıkış tarihi kesin olmamakla birlikte, içindeki en önemli göstergelerinden biri olan grafiti hakkında bazı net tarihler bulunmaktadır. Grafiti ilk olarak tag adı verilen imza kavramıyla ortaya çıkmış ve sonradan anlaşılacağı gibi bir bölgeleşme bir isyan hareketinin en temel noktası olmuştur. İlk olarak 1960’lar New York’u metro istasyonları ve vagonlarında görülmeye başlanmıştır. Modern grafiti dediğimiz tarihsel süreçte sergi alanları şehir sokakları olan sanatçıların gerçekleştirdiği birçok somut örnek varken, zamanla grafiti uygulamalarının galerilerde sergilenmeye başlandığı görülmektedir. New York’un arka sokaklarında başlayan grafiti sanatı kendini farklı disiplinlerde de göstermeye başlamıştır. Marker kalem ve sprey boya ile başlayan bu sokak sanatı, sonrasında sanatçıların anlatımını güçlendirme istemiyle kendini resim, heykel, seramik, mimari ve enstalasyon uygulamaları v.b. gibi alanlarda da göstermiştir. Bu çalışmada grafitinin farklı disiplinlerdeki etkileri sanatçı uygulamaları üzerinden ele alınarak incelenmektedir.
Anahtar Kelimeler Disiplinlerarası sanat, Grafiti, Seramik
Abstract
Graffiti Applications in the Context of Between Disciplines
Derived from the Italian word graffio (“scratch”), graffiti (“incised inscriptions,” plural but often used as singular) has a long history. Generally accepted are inscriptions and drawings drawn, engraved or sprayed on a wall or surface in a public space. In the context of contemporary art, we can define graffiti as indispensable personal communication initiatives of modern cities. Although the date of the emergence of street art is uncertain, there are some clear dates about graffiti, one of its most important indicators. Graffiti first emerged with the concept of a signature called tag, and as it is understood later, a regionalization was the most fundamental point of a rebellion movement. It was first seen in New York’s subway stations and wagons in the 1960s. In the historical process, which we call modern graffiti, there are many concrete examples of artists with exhibition spaces in the city streets, and it is seen that graffiti applications started to be exhibited in galleries. The art of graffiti, which began in the back streets of New York City, began to manifest itself in different disciplines. This street art, which started with marker and spray paint, has also shown itself in fields such as painting, sculpture, ceramics, architecture and installation applications with the desire to strengthen the expression of the artists. In this study, the effects of graffiti in different disciplines are examined through artist practices.
Keywords Interdisciplinary art, Graffiti, Ceramics
Kaynakça
- Bal, Burcu. Graffiti ve Sokak Sanatında Eser ve Akımların Tarihsel Süreçte Değerlendirilmesi ve Analizi. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi. İstanbul Haliç Üniversitesi, 2014.
- Farthing, Stephen. Sanatın Tüm Öyküsü, (Çev: Çiğdem Aldoğan, Firdevs Candil Çulcu) İstanbul :Hayalperest Yayınevi,2014
- Fineberg, Jonathan.1940’dan Günümüze Sanat Varlık Stratejileri, İzmir: Karakalem Kitabevi,2013
- Pashayeva, Ayisha. Sokak Sanatı Ve Grafitinin Sanatsal Niteliği Hakkında Sanat Eğitimcilerinin Görüşleri, yüksek lisans tezi. Denizli: Pamukkale Üniversitesi, 2018
- Peker, Buse. Sanatta Yaratıcı Ego Ve Başkaldırı Açısından Jean- Mıchel Basquıat’ın Postgrafiti Resimleri Üzerine Bir İünceleme, yüksek lisans tezi. İzmir:Dokuz Eylül Üniversitesi,2018
- Satıcı, Ferhat Kamil. Sanatta Bir Özgürleşme ve Kapatılma Biçimi Olarak Grafiti, doktora tezi, İstanbul: Marmara Üniversitesi, 2009
- Schacter, Rafael, Fekner John. The World Atlas Of Street Art And Graffiti, Londra:Yale Universy pres,2013
- Yılmaz, Nazik Çelik. Sokak Sanatında Yeni Moda: Işık Graffiti.3.Sanat ve Tasarım Eğitimi Sempozyumu Bildiriler Kitabı. Başkent Üniversitesi Güzel Sanatlar Tasarım ve Mimarlık Fakültesi, 2018 :125-132
- https://dictionary.cambridge.org/tr/s%C3%B6zl%C3%BCk/ingilizce/graffiti Erişim Tarihi:20.11.2019 DOI: https://doi.org/10.1109/MMM.2019.2941611
- https://www.britannica.com/art/graffiti-art Erişim Tarihi:20.11.2019
- http://www.streetartbio.com/shepard-fairey Erişim Tarihi:20.11.2019
- https://bizarrebeyondbelief.com/2014/11/26/hozoi- mosaic-graffiti-2/#more-9197 Erişim Tarihi:20.11.2019
- https://web.archive.org/web/20140221224251/http://scienceofthetime.com/2011/08/15/add-fuel-to-the-fire-E2%80%93-and-portuguese-mosaic-tiles-meet-urban-graffiti/ Erişim Tarihi:20.11.2019
- https://www.addfuel.com/about/ Erişim Tarihi:20.11.2019
- http://www.umbrialeft.it/notizie/perugia-comma-art-city-project-lascia-segno-monteluce Erişim Tarihi:20.11.2019
- https://www.enteresan.com/sokak-sanatinin-en-son-modasi-isik-graffitisi Erişim Tarihi:20.11.2019
- https://www.bombingscience.com/peeta-interview/ Erişim Tarihi:20.11.2019
- https://www.thisiscolossal.com/2019/07/peeta-abstract-illusion-murals/) Erişim Tarihi:20.11.2019
- www.peeta.net/about/ Erişim Tarihi:20.11.2019
- https://www.sprayplanet.com/blogs/news/5-graffiti-sculptors-you-should-know Erişim Tarihi:20.11.2019
- https://www.nancykubale.com/words Erişim Tarihi:20.11.2019
- http://ceramicartista.altervista.org/roberto-lugo/ Erişim Tarihi:20.11.2019
- https://cfileonline.org/art-graffiti-inspired-pots-roberto-lugo-contemporary-ceramic-art/ Erişim Tarihi:20.11.2019
- https://hypebeast.com/2015/1/check-out-this-building-with-built-in-graffiti Erişim Tarihi:20.11.2019
- https://inhabitat.com/the-hive-apartment-is-a-graffiti-lovers-green-dream-home-in-melbourne/) Erişim Tarihi:20.11.2019