Doğal İndigo ve Zerdeçal ile Boyanan Yün Liflerinin Subjektif ve Objektif Değerlendirilmesi*

Geleneksel tekstillerin üretiminde boyama, yapılacak ürünün kalitesini belirleyen önemli bir faktördür. Bilindiği üzere XIX. yüzyılın sonuna doğru, ucuz analin boyaların hızlı yayılımı köklü geçmişe sahip doğal boyacılığın neredeyse kullanımdan kalkmasına sebep olmuştur. Çoğu reçeteler ve boyamaya dair birçok şey unutulmaya yüz tutmuştur. Bu araştırmanın amacı; yün liflerini doğal indigo ve zerdeçal ile küp boyama, mordanlı boyama, mordansız boyama ve üst üste boyama yöntemleri kullanılarak boyamaktır. Boyamalardan elde elde edilen renk ve renk tonlarını subjektif ve objektif olarak değerlendirmektir. Küp boyamada indirgeyici olarak sodyum hidrosülfit ile kostik, mordanlı boyama uygulamalarında ise alüminyum şapı, tannik asit, tartarik asit ve demir sülfat mordanları numune ağırlığına göre %3 ve %5 oranlarında kullanılmıştır. Toplam 39 boyama elde edilerek boyalı yün liflerinin subjektif ve objektif olarak renkleri belirlenmiştir.

Dyeing plays an important role in the production of traditional textiles and determines the quality of the product to be dyed. As it is known towards the and of the XIX century rapid dissipation of cheap analine dyes has led to the fact that natural dyeing with a long history has almost ceased to be used. Natural dyeing methods and many things about dyeing have been forgotten. The purpose of the research is dyeing the wool fibers with natural indigo and turmeric by the vat dyeing, direct dyeing, mordant dyeing and overdyeing methods to obtain various color and color tones and to evaluate the obtained colors subjectively and objectively. For indigo vat used sodium hydrosulphate and sodium hidroksit were used as a redactor and for mordant dyeing applications; alum, tannic acid, tartaric acid and iron sulphate mordants were used in 3% and 5% according to the sample weight.