Cilt 7 Sayı 42 (2019)

Araştırma Makalesi

Seramik Eğitimi Programının 5 Yaş Çocuklarının Yaratıcılıklarına Etkisinin İncelenmesi

Yayımlandı 30.11.2019

Cilt 7 Sayı 42 kapak

Öz

Bu araştırma, okul öncesi 5 yaş dönemi çocuklarına yönelik geliştirilen seramik eğitimi programının yaratıcılığa etkisinin incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Sanat eğitimi, bireysel farkındalığı ortaya çıkartmakta oldukça önemlidir. Özellikle okul öncesi dönemde, kapsamlı bir şekilde ele alınan sanatsal etkinlikler ile yaratıcılık geliştirilebilir. Bu anlamda yaratıcılığın geliştirilmesini temel alan bir program alana getireceği katkılar açısından önem taşımaktadır. Bu kapsamda hazırlanan ve 8 hafta süren seramik eğitimi programı, yaratıcı drama, çocuk edebiyatı ve oyunlarla desteklenerek disiplinlerarası bir yaklaşım ortaya konulmaya çalışılmıştır. Araştırma; MEB’e bağlı anaokuluna devam eden ve daha önce seramik eğitimi programı almamış, normal gelişim gösteren 5 yaş çocukları ile ölçme araçlarından elde edilen veriler ile sınırlıdır. Çalışma ön test-son test kontrol gruplu desen üzerinden yürütülmüş, hem nicel hem de nitel veriler toplanıp analiz edildiği için karma yöntem deseninde tasarlanmıştır. Araştırmaya ilişkin olarak birden fazla veri toplama aracı kullanılmıştır. Bunlardan ilki Torrance yaratıcılık ölçeğidir. İkinci ve üçüncü veri toplama araçları ise; araştırmacı tarafından geliştirilen yarı yapılandırılmış aile görüşme ve ürün değerlendirme formudur. Sekiz haftalık çalışma sürecinin sonunda kontrol grubuyla karşılaştırıldığında, deney grubu lehine anlamlı bir fark olduğu görülmüştür. Uygulanan programa ilişkin ebeveyn görüşleri de, 8 haftalık çalışma sürecine yönelik olumlu görüş belirtmişlerdir. Farklı disiplinler ile desteklenen seramik eğitiminin yaratıcılığın geliştirilmesini destekler niteliktedir. Ayrıca araştırma sonunda uygulamaya ve ileride yapılabilecek çalışmalara yönelik çeşitli önerilerde bulunulmuştur.

Anahtar Kelimeler Seramik, Seramik Eğitimi, Okul Öncesinde Seramik Eğitimi, Yaratıcılık, Sanatsal Yaratıcılık, Torrance

Abstract

Investigating the Effect of a Ceramics Education Program on Five- Year- Old Children’s Creativity

The aim of this study is to investigate the effects of ceramics education program developed for five-year-old preschool children on their creativity. Art education is very important in revealing one's self-consciousness. Creativity can be developed with comprehensive artistic activities, especially in pre-school period. In this sense, a program based on the development of creativity is important in terms of its contributions to the field. This ceramic training program, which was prepared within the scope of the research and lasted 8 weeks, was supported by creative drama, children's literature and games, and an interdisciplinary approach was introduced. More than one data collection tool was used for the study. The first of these is the Torrance Creativity Scale. The second and third data collection tools are; semi-structured family interview and product evaluation form that were developed by the researcher. The parents stated positive opinions regarding the program that lasted 8 weeks. Ceramic education supported by different disciplines also supports the development of creativity. In addition, various suggestions were made for the application and future studies.

Keywords Ceramic, Ceramic Education, Preschool Ceramic Education, Creativity, Artistic Creativity, Torrance

PDF

Kaynakça

  1. Akbayrak, B. (2002). Türk ilköğretim okullarında üç boyutlu sanat çalışmaları. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 23, 1-11.
  2. Anderson, A. & Yates. G., C. (1999). Clay modelling and social modelling: effects of ınteractive teaching on young children’s creative artmaking educational psychology. Educational Psychology (Educ Psychol- UK), 19 (4), 463-469. DOI: https://doi.org/10.1080/0144341990190406
  3. Biber, M. (2006). Keşfederek öğrenme yönteminin ilköğretim II. kademe matematik dersi öğrencilerinin yaratıcılıkları üzerindeki etkisi. Yüksek Lisans Tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İzmir.
  4. Ceran, A. S. (2010). Yaratıcı düşünme teknikleri ile geliştirilen fen etkinliklerinin öğrenci başarısı ve tutumuna etkisi. Yüksek Lisans Tezi. Selçuk Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Konya.
  5. Coşkun, H. D. (2007). 4 yaş grubundaki çocuklara uygulanan seramik eğitimi programında ürünlerin değerlendirilmesi. Yüksek Lisans Tezi, Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
  6. Creswell, J. W. (2013). Nitel araştırma yöntemleri. (M. Bütün. S. Beşir Demir, Çev.). Ankara: Siyasal
  7. Creswell, J. W. & Plano Clark, V. L. (2015). Karma araştırma yöntemleri tasarımı ve yürütülmesi. (D. Yüksel, S. Beşir Demir, Çev.). Ankara: Anı.
  8. Davidson, J., M. (2001). The status of clay. Ceramic Review.
  9. Dere, Z. (2014). Anasınıfına devam eden çocuklara uygulanan yaratıcılık eğitim programının çocukların yaratıcı davranışlarına etkisinin incelenmesi. Doktora Tezi, Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
  10. Duffy, B. (1998). Supporting creativity and İmagination in the early years. Open University.
  11. Duman, A. (2013). İlkokul 4. sınıf öğrencilerinin eğitsel oyunlarla görsel sanatlar dersine olan ilgilerinin belirlenmesi. Yüksek Lisans
  12. Tezi, Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
  13. Gökaydın, N. (1988). Eğitimde tasarım ve görsel algı. İstanbul: Milli Eğitim.
  14. Gölcük, A. (2017). Bilimsel hikâyelerle desteklenen fen eğitiminin öğrencilerin yaratıcılıkları ve duyuşsal özellikleri üzerindeki etkileri. Yüksek Lisans Tezi, Hacettepe Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
  15. Işıtan, S. & Turan, F. (2014). Çocuklarda dil gelişiminin değerlendirilmesinde bir anlatı analizi yaklaşımı olarak öykü anlatımı. Eğitim Bilimleri ve Uygulamaları Dergisi, 13(25), 105-124.
  16. Kacar, B. (2010). İlköğretim okullarına yönelik seramik eğitimi program önerisi. Yüksek Lisans Tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi Güzel Sanatlar Enstitüsü, İzmir.
  17. Karasar, N. (2005). Bilimsel araştırma yöntemi. Ankara: Nobel.
  18. Kefi, S. (2000). Okul öncesinde neden etkin öğrenme. İstanbul: Yaşadıkça Eğitim.
  19. Kuşçu, Ö. (2017). Orff-Schulwerk pedagojisi destekli müzik eğitim programının 5 yaş çocuklarının yaratıcılıklarına etkisi. Doktora Tezi, Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Konya.
  20. Köklü,N. ve Büyüköztürk, Ş. (2000). Sosyal bilimler için istatistiğe giriş.Ankara: Pegem. DOI: https://doi.org/10.14527/9789756802335
  21. Lawshe, C. H. (1975). A quantitative approach to content validity. Personnel Psychology, 28, 563-575. DOI: https://doi.org/10.1111/j.1744-6570.1975.tb01393.x
  22. Lorch, E., P., Milich, R. & Sanchez, P.R. (1998). Story comprehension in children with adhd. clinical child and family, Psychology Review, 1(3),163-178. DOI: https://doi.org/10.1023/A:1022602814828
  23. Malhotra, N. K. (2004). Marketing Research an Applied Orientation, 4. Edition, Pearson Prentice Hall, New Jersey.
  24. Mamur, E. (2002). M.E.B’nın yürürlükteki sanat (resim-iş) öğretimi programı ile kaynaştırılmış sanat öğretimi programı’nın ilköğretim çocuğunun yaratıcılığına etkisi. Yüksek Lisans Tezi, Abant İzzet Baysal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Bolu.
  25. Özmen, H. (2012). Kuramdan uygulamaya eğitimde bilimsel araştırma yöntemleri. Ankara: Pegem.
  26. San, İ. (2004). Sanatsal yaratma ve çocukta yaratıcılık. Ankara: İş Bankası Kültür.
  27. Sevgen, M. (2016). Yaratıcı drama yoluyla verilen sosyal beceri eğitiminin anaokulu çocuklarının sosyal gelişimlerine ve yaratıcılıklarına etkisi. Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
  28. Sternberg R.J. (2005). Creativity or Creativities? International Journal of Human-Computer Studies, 63, 370–382. DOI: https://doi.org/10.1016/j.ijhcs.2005.04.003
  29. Tanrıöver, S. (2013). İllüstrasyon dersindeki zenginleştirilmiş öğretim ortamının öğrenci davranışlarına, ürünlerine ve görüşlerine yansıması. Yüksek Lisans Tezi. Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
  30. Taş, I. (2017). Çocuklar için felsefe eğitimi programı’nın 48-72 aylık çocukların zihin kuramı ve yaratıcılıklarına etkisi. Doktora Tezi, Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
  31. Torrance, E. P. & Orlow, E. B. (1974). Test of Creative Thinking. Norms And Technical Manual, Bensenville Scholastic Testing Service Inc.
  32. Turla, A. & Bal, S. (1997). Okulöncesi eğilim kurumlarında görev yapan öğretmenlerin sanat etkinliklerini planlama, uygulama ve değerlendirme becerilerinin incelenmesi. I. Ulusal Çocuk Gelişimi ve Eğitimi Kongresinde sunulmuş bildiri. Hacettepe Üniversitesi, Ankara.
  33. Ulcay, S. (1985). Okul öncesi kuruluşlarda yaratıcılık. Okul Öncesi Eğitimi ve Yaygınlaştırılması Semineri 2, 99-106.
  34. Ulutaş, İ. & Ersoy, Ö. (2004) Okul öncesi dönemde sanat eğitimi. Kastamonu Eğitim Dergisi, 12(1), 1-12.
  35. Ünüvar Ardıç, Ü. (2011). Okul öncesi eğitimde kalitenin geliştirilmesine ilişkin idareci, öğretmen ve veli görüşleri. Yüksek Lisans Tezi, Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Konya.
  36. Williams, A. & Whybrow, A. (2013). The 31 practices. UK: LID.
  37. Yılmaz, M. (2015). Görsel sanatlar dersindeki zenginleştirilmiş öğretim ortamının öğrenci davranışına, ürünlerine etkisi: Üç boyutlu tasarım konuları örneğiyle. Yüksek Lisans Tezi, Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.