Cilt 7 Sayı 37 (2019)

Araştırma Makalesi

Türk Sineması’nda Arabesk Müzik ve Sahne Dönemi: “Batan Güneş” Filmi Örneği

Yayımlandı 30.06.2019

Cilt 7 Sayı 37 kapak

Öz

Toplumun yaşam tarzı ve beklentileri, siyasi, ekonomik durumu, toplumdaki baskın kültür gibi unsurlar sanatın icra edilme tazını etkilemektedir. Sinema, toplumda meydana gelen olumlu veya olumsuz tüm değişimlerden etkilenmektedir. 1970’li yılların başından itibaren çeşitli sosyal ve ekonomik nedenler ile yaşanan büyük şehirlere göç, sanayileşme, gecekondulaşma ve yoksulluk gibi olumsuz durumlar yönetmenleri arabesk sinemaya yönlendirmiştir. Televizyonlarda yer bulamayan dönemin arabesk ses sanatçıları ise bu filmlerde başrol oynayarak popülerliğini sürdürmeye, bestelerini sinema yolu ile duyurmaya çalışmıştır. Bu çalışma 1970’li yıllardan başlayarak 1980’lerin sonlarına kadar Türk Sineması’nda yoğun olarak görülen arabesk müzik üzerine şekillenmiştir. Bu çalışmada literatür taraması yapılmış, arabesk sinemanın genel özellikleri ve yapısı üzerinde durulmuştur. Türk sinema tarihinde arabesk müzik olgusu aranarak arabesk pratikler üzerinden belirlenen eserler söylem analizi ile değerlendirilmiştir.

Anahtar Kelimeler Sinema, Arabesk, Göç, Popüler Kültür, Arabesk Müzik

Abstract

Arabesque Music and Stage Period in Turkish Cinema: The Example of "Batan Gunes"

The life style and expectations of the society, political, economic situation and dominant culture in the society affect the performance of art. Cinema has affects all positive and negative changes in society. Since the beginning of the 1970s, negative situations such as migration, industrialization, shanty housing and poverty have caused the directors to arabesque cinema due to various social and economic reasons. The vocal artists of the period who could not find opportunity to appear on television sustained their popularity and made their compositions public by playing starring roles in such movies. This study focuses on the arabesque music which took part in Turkish cinema from the 1970s to the end of 1980s. In this study, literature review is made and general characteristics and structure of arabesque cinema is emphasized. In the history of Turkish cinema, the artifacts determined by the arabesque music phenomenon were searched through discourse analysis.

Keywords Cinema, Arabesque, Migration, Popular Culture, Arabesque Music

PDF

Kaynakça

  1. Doyuran, Levent. “Medyatik Bir Çalışma Alanı Olarak Eleştirel Söylem Çözümlemesi (Televizyon Dizileri Örneğinde)”. Erciyes İletişim Dergisi, 5-4, (2018): 301-323. DOI: https://doi.org/10.17680/erciyesiletisim.362184
  2. Erşanlı, Banu. “Bir Alt Kültür Yansıması Olarak Arabesk Video Müzik Klipleri Dilinin İncelenmesi”. Journal of Life Sciences, 1-1, (2012): 117-123.
  3. Esen, Halim, Kayador, Vakur. “Yavuz Turgul Sinemasında Nostalji”. Selçuk İletişim, 6-1, (2009): 154-171.
  4. Esen, Kuyucak, Şükran. “80’ler Türkiye’sinde Sinema”. (1.Baskı). İstanbul: Beta Basım Yayım Dağıtım, 2000.
  5. Evren, Burçak. “Türk Sinemasında Yeni Konumlar”. (1. Baskı). İstanbul: Broy Yayınları, 1990.
  6. Güngör, Nazife. “Arabesk, Sosyokültürel Açıdan Arabesk Müzik”. (2.Baskı), Ankara: Bilgi Yayınevi, 1993.
  7. Kaplan, Neşe. “Toplumsal Konumu ve Konumun Değişimiyle Türk Sinemasında Kadın”. İstanbul Ticaret Üniversitesi Dergisi, 2-4, (2013): 149-173.
  8. Karaduman, Sibel. “Eleştirel Söylem Çözümlemesinin Eleştirel Haber Araştırmalarına Katkısı ve Sunduğu Perspektif”. Maltepe Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi, 4-2, (2017): 31-46.
  9. Kırık, Murat, Ali. ”Türk Sineması’nda Arabeskin Doğuşu ve Gelişimi”. Gümüşhane Üniversitesi İletişim Fakültesi Elektronik Dergisi, 2-4, (2014): 90-117. DOI: https://doi.org/10.19145/guifd.72556
  10. Konuralp, Sadi. “Türk Sinemasının Şarkılı Melodram ve Arabesk Filmlerinde Film Müzikleri”. (Derleyen:Cem Pekman, Barış Kılıçbay), Görüntünün Müziği Müziğin Görüntüsü, İstanbul: Pan Yayıncılık. (2004): 97-111.
  11. Özbek, Meral. “Popüler Kültür ve Orhan Gencebay Arabeski”. (11. Baskı). İstanbul: İletişim Yayınları, 2013.
  12. Stokes, Martin. “Turkish Arabesk and the City Urban Populer Culture As Spatial Practice”. (Derleyen:Akbar Ahmed ve Hastings Donnan), İslam Globalization and Postmodernity, London ve New York: İslam, Globalization and Postmodernity. (1994): 21-37.
  13. Tügen, Bahar. “1960-1980 Darbeleri Arasında Türk Sinemasında Düşünce Oluşumu ve Filmlerin Sosyolojik Görünümleri”. 21. Yüzyılda Eğitim ve Toplum Eğitim Bilimleri Ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 3-7, (2014): 159-175.
  14. Yakar, Halide. “Sinema Filmlerinin Eğitim Amaçlı Kullanımı: Tarihsel Bir Değerlendirme”. Hasan Ali Yücel Eğitim Fakültesi Dergisi, 10-1, (2013): 21-36.
  15. Yıldıran, Önk, Ürün. “Türk Sineması’nda Türler Üzerine Bir İnceleme”. Journal of Yasar University, 23-6, (2011): 3866-3877.