Roma Dönemi Seramik Fırın Yapısının Yeniden Hayata Geçirilmesi Üzerine Somut Bir Yaklaşım
Öz
Antik dönemlerden günümüze kadar elde edilen birçok seramik malzeme olmasına rağmen, bu malzemelerin üretim koşulları ve teknolojileri hakkında bilgiler oldukça sınırlıdır. Yapılan arkeolojik kazılar sonucunda, seramik üretim teknikleri ile ilgili az da olsa bilgilere ulaşılmaya başlanmış, seramik atölyeleri ve pişirimde kullanılan fırın yapıları hakkında önemli veriler elde edilmiştir. Ancak, günümüze kadar ulaşılan bilgiler, eksik veya tahrip olmuş fırınlara aittir. Tamamen sağlam bir fırın henüz bulunamamıştır. Ele geçen fırınlar oldukça basit bir yapıya sahiptir ve hepsi birbirinden farklıdır.
Bu çalışmada; üretim ve fırın yapılarının beraber değerlendirilmesi amacıyla; antik dönem fırın yapıları hakkında genel bilgilere yer verilmiştir. Uygulama bölümünde roma dönemi fırın yapısına uygun fırın inşa edilmiş ve pişirim denemeleri yapılmıştır. Yapılan bu çalışma ile hem arkeolojik olarak hem de seramik üretimi açısından elde edilecek bilgilerin bundan sonraki çalışmalara yardımcı olacağı düşünülmektedir.
Anahtar Kelimeler Antik Dönem, Fırın, Seramik pişirim
Abstract
A Tangible Approach to the Re-Implementation of the Ceramic Kiln Structure of the Roman Period
Although there are many ceramic materials obtained from ancient period to the present, information about the production conditions and technologies of these materials is very limited. As a result of the archaeological excavations, some information about ceramic production techniques has begun to be reached, important data about the ceramic workshops and pottery kiln structures used in the kiln have been obtained. However, the information reached to the present day belongs to the deficient or damaged pottery kiln. A completely durable pottery kiln has not yet been found. The kilns uncovered are quite simple and they are all different.
In this study; for the purpose of evaluating the production and pottery kiln structures together; General information about the ancient pottery kiln structures is provided. In the application section, the pottery kiln was built in accordance with the structure of the Roman kiln and the firing trials were done. With this work, the information that will be obtained in terms of both archaeological and ceramic production is thought to be helpful in subsequent studies.
Keywords Ancient period, pottery kiln, ceramic firing
Kaynakça
- Bryant, G.F. (1968-1975). “Romano-British experimental kiln firings at Barton on Humber, England”. ACTA praehistorica et Archaeologica 9(10): 13-22.
- Cook, R.M. (1972). Greek Painted Pottery. Methuen, London.
- Cuomo Di Caprio, N. (1971/72). “Proposta di classificazione delle fornaci per ceramica e laterizi nell'area italiana, dalla preistoria a tutta l'epoca romana”. Sibrium, 11: 371-414.
- Cuomo Di Caprio, N. (1978/79). “Updraught pottery kilns and tile kilns in Italy in pre-Roman and Roman times”. Acta Praehistorica et Archaeologica, 9(10): 21-31.
- Çizer S., Terra Sigillate, İzmir, 2014.
- Çizer S., Uludinç, F. (1996). “Menemen Çömlekçiliğinin, Dünü, Bugünü, Yarını”. Türk Kültüründe Menemen Sempozyumu, 8 Eylül 1995, s. 90-98.
- Hasaki, E. (2002). Ceramic Kilns in Ancient Greece: Technology and Organization of Ceramic Workshops. Doctorate of Philosophy (Ph.D.). University Of Cincinnati.
- İnan, K. (2003). Vazo Resimlerinin Işığında Eski Yunan Çömlekçiliği, Türk Eskiçağ Bilimleri Enstitüsü Yayınları, İstanbul, 2003
- Karamağralı, B. (1987). “A Ceramic Oven Discovered In Ahlat”. Fifth International Congress of Turkish Art. Budapest, s. 479-494.
- Mayes, P. (1962). “The firing of a second pottery kiln of Romano-British type at Boston, Lincolnshire.” Archaeometry 5: 80-86. DOI: https://doi.org/10.1111/j.1475-4754.1962.tb00555.x
- Öney, D. (2015). Günümüzde Anadolu’da Kadınlar Tarafından Yapılan Çömlekçilik, Sanatta Yeterlilik Tezi. Dokuz Eylül Üniversitesi Güzel Sanatlar Enstitüsü, İzmir.
- Özüdoğru Ş. Ve Dökü, E. (2007). “Patara Seramik Fırınları”, bkz.: B. Karasu vd. (Ed.) IV. Uluslararası Katılımlı Seramik, Cam, Emaye, Sır ve Boya Semineri, 26-28 Kasım 2007, Eskişehir, s. 399-411.
- Planck D. Ve Röske, H. (1978-79). “Rönische Töpferöfen aus Benningen, Kreis Ludwigsburg”. Acta Praehistorica et archaeologica 9(10): 135-143.
- Tek A.T. (2001). “Antik Çağda Seramik Fırınları”. 1. Uluslar arası Pişmiş Toprak Sempozyumu Kitabı. 15 Ağustos-5 Eylül 2001, Eskişehir, s.29-38.
- Yaraş, A. (2003). “Allianoi Geç Antik Çağ Seramik Fırınları”. III. Uluslararası Eskişehir Pişmiş Toprak Sempozyumu, 13-30 Haziran 2003, Eskişehir, s. 404-410.
- Zengin, F. E. (2007). Antik Yunan Seramiklerinde Çömlekçilik Konulu Sahneler. Yüksek Lisans Tezi. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İzmir.