Cilt 6 Sayı 31 (2018)

Derleme Makalesi

Teşkilat-ı Mahsusa ve Çete Savaşı

Yayımlandı 30.12.2018

Cilt 6 Sayı 31 kapak

Öz

Teşkilat-ı Mahsusa Osmanlı Devleti’nin Almanya ile ittifak antlaşması imzalamasından sonra kurulmuştur. İttifak antlaşması sonrasında durumu değerlendirmek için İttihat ve Terakki Cemiyeti bir toplantı yapmıştır. Bu toplantıda seferberlik ilan edilmesine karar verilmiştir. Bunun yanı sıra gayri nizami harp yürütecek bir Teşkilat-ı Mahsusa’nın kurulması da karara bağlanmıştır. Teşkilat-ı Mahsusa Enver Paşa’nın teklifi ile ve ona bağlı olarak kurulmuştur. Birinci Dünya Savaşı boyunca Fas, Trablusgarp, Orta Doğu, İran, Kafkasya ve Balkanlarda çeşitli faaliyetlerde bulunmuştur. Bu çalışmada Teşkilat-ı Mahsusa’nın çeşitli coğrafyalarda yürüttüğü faaliyetler analiz edilmiştir.

Anahtar Kelimeler Teşkilat-ı Mahsusa, Enver Paşa, İttihat ve Terakki, Osmanlı Devleti

Abstract

Teskilat-i Mahsusa and Guerrilla War

The Teşkilat-ı Mahsusa was established after the signing of the Treaty of Alliance of the Ottoman Empire with Germany. The Committee of Union and Progress held a meeting to evaluate the situation after the treaty. It was decided that mobilization should be declared at this meeting. In addition to this, the establishment of an Teşkilat-ı Mahsusa to engage in guerrilla warfare is also decided. The Teşkilat-ı Mahsusa was established with the proposal of Enver Pasha and it was dependent on him. Throughout the First World War, it was directed various activities in Morocco, Tripoli, the Middle East, Iran, the Caucasus and the Balkans. In this study, the activities carried out by the Teşkilat-ı Mahsusa in various geographical areas were analyzed.

Keywords the Teşkilat-ı Mahsusa, Enver Pasha, the Committee of Union and Progress, the Ottoman State

PDF

Kaynakça

  1. Genelkurmay Başkanlığı Askeri Tarih ve Stratejik Etüt Daire Başkanlığı Arşivi (ATASE), Birinci Dünya Harbi Koleksiyonu (BDH), Klasör (K) 1021, Dosya (D) 7, Fihrist (F) 1-16.
  2. ATASE, BDH, K. 1836, D. 35, F. 16.
  3. ATASE, BDH, K. 1830, D. 12, F. 13.
  4. ATASE, BDH, K. 249, D. 1036, F. 18.
  5. ATASE, BDH, K. 1828, D. 1, F. 1-19.
  6. ATASE, BDH, K. 1830, D. 12, F. 7-1.
  7. ATASE, BDH, K. 1830, D. 13, F. 1-96.
  8. ATASE, BDH, K. 1830, D. 13, F. 1-135.
  9. ATASE, BDH, K. 1849, D. 103, F. 1-5. DOI: https://doi.org/10.1038/scientificamerican12151849-103
  10. ATASE, BDH, K. 1849, D. 6, F. 1-336. DOI: https://doi.org/10.1136/bmj.s1-13.12.336
  11. ATASE, BDH, K. 1815, D. 370, F. 2-4.
  12. ATASE, BDH, K. 1849, D. 103, F. 1-37. DOI: https://doi.org/10.1093/nq/s1-I.7.103a
  13. ATASE, BDH, K. 3610, D. 30, F. 1-25.
  14. Başbakanlık Osmanlı Arşivi (BOA), Dahiliye Şifre Kalemi (DH ŞFR), Dosya (D) 49, Gömlek (G) 23, 1.
  15. BOA, Babıali Evrak Odası (BEO), D. 3629, G. 272130, 3.
  16. BOA, Hariciye Siyasi (HR SYS), D. 2337, G. 3, 41.
  17. BOA, HR SYS, D. 2337, G. 3, 34.
  18. BOA, HR SYS, D. 2338, G. 31, 1.
  19. BOA, HR SYS, D. 2338, G. 37, 1.
  20. BOA HR SYS, D. 2392, G. 5, 23.
  21. BOA, HR SYS, D. 2410, G. 19, 2.
  22. Akşin, Aptilahat, Atatürk’ün Dış Politika İlkeleri ve Diplomasisi, Türk Tarih Kurumu Yayınları, Ankara 1991
  23. Bilgin, Mehmet, Teşkilat-ı Mahsusa’nın Kafkasya Misyonu ve Operasyonları, Ötüken Neşriyat, İstanbul 2017.
  24. Denker, Arif Cemil, Birinci Dünya Savaşı’nda Teşkilat-ı Mahsusa, haz. Metin Martı, Arma Yayınları, İstanbul 2006.
  25. Kabacalı, Alpay, Talat Paşa’nın Anıları, Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, İstanbul 2000.
  26. Keleşyılmaz, Vahdet, Teşkilat-ı Mahsusa’nın Hindistan Misyonu (1914-1918), Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu Atatürk Araştırma Merkezi Yayınları, Ankara 1999.
  27. Ortaylı, İlber, İmparatorluğun Son Nefesi Osmanlı’nın Yaşayan Mirası Cumhuriyet, Timaş Yayınları, İstanbul 2014.
  28. Şimşek, Nurettin, Teşkilat-ı Mahsusa’nın Reisi Süleyman Askeri Bey Hayatı Siyasi ve Askeri Faaliyetleri, IQ Kültür Sanat Yayıncılık, İstanbul 2008.
  29. Tekin, Nergishan, Gizemli Örgütler Teşkilat-ı Mahsusa ve İttihat ve Terakki, İlgi Kültür Sanat Yayıncılık, İstanbul 2017.
  30. Tetik, Ahmet, Teşkilat-ı Mahsusa (Umur-ı Şarkiyye Dairesi) Tarihi Cilt 1: 1914-1916, Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, İstanbul 2014.