Cilt 6 Sayı 31 (2018)

Araştırma Makalesi

Öğretmenlerin İşe Yabancılaşma Düzeyleri ve Yöneticilerinin Liderlik Stillerinin İncelenmesi

Yayımlandı 30.12.2018

Cilt 6 Sayı 31 kapak

Öz

Bu araştırmanın amacı, öğretmenlerin işe yabancılaşma düzeyleri ve yöneticilerinin liderlik stillerine ilişkin algılarını incelemektir. Araştırma ilişkisel ve tarama modelindedir. Araştırmanın örneklemi 329 öğretmenden oluşmaktadır. Verilerin analizinde SPSS 17.00 programı kullanılmıştır. Araştırma bulgularına göre; branşlarına göre öğretmenlerin işe yabancılaşma düzeyleri ve yöneticilerinin liderlik stillerine ilişkin algı puanlarından dönüşümcü liderlik ve okula yabancılaşma puanları anlamlı farklılık göstermektedir. Cinsiyetlerine göre öğretmenlerin işe yabancılaşma düzeyleri ve yöneticilerinin liderlik stillerine ilişkin algı puanlarından dönüşümcü liderlik, sürdürümcü liderlik ve okula yabancılaşma puanları anlamlı farklılık göstermektedir. Okuldaki hizmet sürelerine göre öğretmenlerin işe yabancılaşma düzeyleri ve yöneticilerinin liderlik stillerine ilişkin algı puanlarından dönüşümcü liderlik, serbestlik tanıyan liderlik ve yalıtılmışlık puanları anlamlı farklılık göstermektedir. Kıdemlerine göre öğretmenlerin işe yabancılaşma düzeyleri ve yöneticilerinin liderlik stillerine ilişkin algı puanlarından sürdürümcü liderlik puanları anlamlı farklılık göstermektedir. Öğretmenlerin serbestlik tanıyan liderlik algıları ile güçsüzlük, anlamsızlık ve yalıtılmışlık düzeyleri arasında düşük düzeyde pozitif yönde ve öğretmenlerin serbestlik tanıyan liderlik algıları ile okula yabancılaşma düzeyleri arasında düşük düzeyde negatif yönde ilişki vardır. Öğretmenlerin dönüşümcü liderlik algıları ile güçsüzlük, anlamsızlık ve yalıtılmışlık düzeyleri arasında düşük düzeyde negatif yönde ilişki vardır.

Anahtar Kelimeler işe yabancılaşma, liderlik, öğretmen

Abstract

Examination of Teacher Recruitment Levels and Leadership Styles of Managers

The aim of this study is to examine the perceptions of the levels of teachers about work alienation and their principals’ leadership styles. The research model is relational and survey model. The sample of the study consists of 329 teachers. SPSS 17.00 program was used to analyze the data. Findings; According to branch, transformational leadership and school alienation scores of teachers differ significantly. Transformational leadership, transactional leadership and school alienation scores of teachers differ significantly according to gender. According to the length of service at school, transformational leadership, laissez faire leadership and isolation scores of teachers differ significantly. According to seniority, transactional leadership scores of teachers differ significantly. There is a low positive correlation between laissez faire leadership perceptions and levels of weakness, meaninglessness and isolation. There is a low negative correlation between transformational leadership perceptions and levels of weakness, meaninglessness and isolation.

Keywords alienation, leadership, teacher

PDF

Kaynakça

  1. Akdoğan, E. (2002). Öğretim elemanlarının algıladıkları liderlik stilleri ile iş doyum düzeyleri arasındaki ilişki. Yayınlanmamış yüksek lisans tezi, Marmara Üniversitesi, İstanbul.
  2. Avcı, A. (2015). Öğretmen algılarına göre okul müdürlerinin liderlik stilleri. Hasan Ali Yücel Eğitim Fakültesi Dergisi, 12(2), 161-189.
  3. Bass, B. M.(1985). Leadership and performance beyond expectations. NY: Free.
  4. Bass, B. M.(1998). Transformational leadership: Industrial, military, and educational impact. Mahwah, NJ: Lawrence Erlbaum Associates.
  5. Cemaloğlu, N. (2007). Okul yöneticilerinin liderlik stilleri ile yıldırma arasındaki ilişki. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 33, 77–87.
  6. Çağlar, A., Yakut, Ö. ve Karadağ, E. (2005). İlköğretim okulu müdürlerinin öğretmenler tarafından algılanan kişilik özellikleri ve liderlik davranışları arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi. Ege Eğitim Dergisi 6 (1), 61-80.
  7. Çelik, S. ve Eryılmaz, F. (2006). Öğretmen algılarına göre endüstri meslek lisesi müdürlerinin dönüşümcü liderlik düzeyleri (Ankara ili örneği). Politeknik Dergisi, 9(4), 211-224
  8. Elma, C.(2003). İlköğretim okulu öğretmenlerinin işe yabancılaşması.Yayımlanmamış Doktora Tezi, Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
  9. Erben, G. S. (2008). Effects of perceived employment opportunuties, peer support, exhaustion and work alienation on the relationshıp between perceived job characteristics and work attitudes: A comparative study between lean and traditional production contexts. Yayımlanmamış Doktora Tezi. İstanbul, Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimleri Enstitüsü.
  10. Erdem, M. (2014). The level of quality of work life to predict work alienation. Educational Sciences: Theory & Practice, 14(2), 534-544. DOI: https://doi.org/10.12738/estp.2014.2.2126
  11. Geyer, R. F. (1980). Alienation theories: A general systems approach. Oxford: Pergamon.
  12. Kanter, P. ve Ülker, F. (2014). Yönetim tarzının üretkenlik karşıtı iş davranışlarına etkisinde işe yabancılaşmanın aracılık rolü. Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi,32,16-40.
  13. Kaya, Y. K. (1999). Eğitim yönetimi, kuram ve Türkiye’deki uygulama. Ankara: Bilim .
  14. Kesen, M. (2016). Öğretim elemanlarının işe yabancılaşmasının etik liderlik ve demografik değişkenler açısından incelenmesi: Uygulamalı bir çalışma. Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, 22, 118-134. DOI: https://doi.org/10.16992/ASOS.1002
  15. Seeman, M. (1959). On the meaning of alienation. American Sociological Review, 24(6), 783-791. DOI: https://doi.org/10.2307/2088565
  16. Seeman, M. (1983). Alienation motifs in contemporary theorizing: The hidden continuity of the classic themes. Social Psychology Quarterly, 46(3), 171-184. DOI: https://doi.org/10.2307/3033789
  17. Sulu, S., Ceylan, A. ve Kaynak, R. (2010). Work alienation as a mediator of the relationship between organizational ınjustice and organizational commitment: Implications for healthcare professionals. International Journal of Business and Management, 5(8), 27. DOI: https://doi.org/10.5539/ijbm.v5n8p27
  18. Tichy, N. M., & Devanna, M. A. (1986). The transformational leadership. New York: Wiley.
  19. Tutar, H. (2010). İş gören yabancılaşması ve örgütsel sağlık ilişkisi: bankacılık sektöründe bir uygulama. Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, 65(1), 175-204. DOI: https://doi.org/10.1501/SBFder_0000002149
  20. Usta, I. (2016). Liderlik davranışının çalışanların öznel iyi oluşları ve işe yabancılaşmaya etkisi: bir alan araştırması. Yayımlanmamış Doktora Tezi, Trakya Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İşletme Anabilim Dalı, Edirne.
  21. Yıldız, B. ve Alpkan, L. (2015). A theoretical model on the proposed predictors of destructive deviant workplace behaviors and the mediator role of alienation. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 210, 330-338. DOI: https://doi.org/10.1016/j.sbspro.2015.11.373
  22. Zuschin, A. P. (2003). Alienation among female senior student affairs officers: Correlation between gender traits, organizational culture, and alienation. Yayınlanmamış Doktora Tezi, Kent State University.