Cilt 6 Sayı 28 (2018)

Derleme Makalesi

Birinci Dünya Savaşı’nda Osmanlı Devleti’nin Balkanlarda Çete Faaliyetleri

Yayımlandı 30.09.2018

Cilt 6 Sayı 28 kapak

Öz

Birinci Dünya Savaşı sırasında Osmanlı Devleti’ni İttihat ve Terakki Partisi yönetmiştir. İttihat ve Terakki iktidara gelmeden önce gizli bir cemiyet olarak özellikle Makedonya’da yoğun faaliyet göstermiştir. Cemiyetin önemli bir bölümü, Balkanlarda ayrılıkçı faaliyetler yürüten komitalara karşı savaşan subaylardan oluşmuştur. İttihat ve Terakki’yi temelde oluşturan ve iktidara taşıyan bir bakıma Balkanlarda yaşanan gelişmeler olmuştur. İttihat ve Terakki iktidara geldikten sonra da Balkan Savaşı sırasında da Balkanlara yönelik çete faaliyetleri yürütmüştür. Bunun en somut örneği Batı Trakya’da bir devlet kurulması olmuştur. Birinci Dünya Savaşı başlayınca da İttihat ve Terakki yönetimi önce Bulgaristan’ı savaşa sokmak Bulgaristan savaşa girdikten sonra da Sırbistan ve Yunanistan’a karşı bölgede avantaj elde etmek için bazı girişimlerde bulunmuştur. Bu çalışmada Osmanlı Devleti’nin Bulgaristan üzerinden Balkanlarda yürüttüğü çete savaşı girişimleri incelenecektir.

Anahtar Kelimeler Osmanlı Devleti, İttihat ve Terakki, Teşkilat-ı Mahsusa, Bulgaristan, Balkanlar

Abstract

Gang Activities of the Ottoman State in the Balkans in the First World War

During the First World War, the Ottoman Empire was governed by the Party of Union and Progress. The Committee of Union and Progress had a high level of activity, especially in Macedonia, as a secret society before the power came. An important part of the community was made up of officers fighting against the commanders engaged in separatist activities in the Balkans. The formation of the Committee of Union and Progress and bringing power to the Committee of Union and Progress is developments in the Balkans. The Union and Progress took power and then carried out gang activities in the Balkans during the Balkan War. The most concrete example of this is the establishment of a state in Western Thrace. At the beginning of the First World War, the Union and Progress government first tried to get Bulgaria into the war. After Bulgaria entered the war the Ottoman State made some attempts to gain a regional advantage against Serbia and Greece. In this study, the attempts of the Ottoman State against Bulgaria in the Balkans will be examined.

Keywords the Ottoman State, the Committee of Union and Progress, the Teşkilat-ı Mahsusa, Bulgaria, the Balkans

PDF

Kaynakça

  1. İngiliz Ulusal Arşivi, CAB 23/6, 0047
  2. İngiliz Ulusal Arşivi, CAB 23/3, 0052
  3. İngiliz Ulusal Arşivi, CAB 23/13, 0010
  4. İngiliz Ulusal Arşivi, CAB 23/1, 0040
  5. İngiliz Ulusal Arşivi, CAB 23/1, 0031
  6. İngiliz Ulusal Arşivi, CAB 23/1, 0030
  7. İngiliz Ulusal Arşivi, CAB 23/1, 0022
  8. İngiliz Ulusal Arşivi, CAB 23/1, 0012
  9. İngiliz Ulusal Arşivi, CAB 23/1, 0008
  10. İngiliz Ulusal Arşivi, CAB 23/1, 0002
  11. İngiliz Ulusal Arşivi, CAB 23/1, 0001
  12. İngiliz Ulusal Arşivi, CAB 45/5/18, 0001-0005
  13. İngiliz Ulusal Arşivi, CAB 42/5/14, 0003
  14. İngiliz Ulusal Arşivi, CAB 42/5/10, 0003
  15. İngiliz Ulusal Arşivi, CAB 42/6/3, 0001-0005
  16. İngiliz Ulusal Arşivi, CAB 42/5/3, 0002
  17. Albayrak, Muzaffer, “Birinci Dünya Savaşı Başlıyor ve Osmanlı Devleti Savaşa Giriyor”, 13 Haziran 2018, http://canakkale.tubitak.gov.tr/?q=content/i-dünya-savaşı-başlıyor-ve-osmanlı-devleti-savaş-giriyor
  18. Ortaylı, İlber, Osmanlı İmparatorluğu’nda Alman Nüfuzu, Timaş Yayınları, İstanbul 2008
  19. Denker, Arif Cemil, (2006), Birinci Dünya Savaşı’nda Teşkilat-ı Mahsusa, haz. Metin Martı, Arma Yayınları, İstanbul
  20. Fortna, Benjamin, (2017), Kuşçubaşı Eşref Efsane Teşkilat-ı Mahsusa Subayının Hayatı, çev. Selçuk Uygur, Timaş Yayınları, İstanbul
  21. Koloğlu, Orhan, (2007), Sorularla Vahdettin, Pozitif Yayınları, İstanbul
  22. Koloğlu, Orhan, (2018), Curnalcilikten Teşkilat-ı Mahsusa’ya, Kırmızı Kedi Yayınları, İstanbul
  23. Mühlman, Carl, (2014), İmparatorluğun Sonu 1914, Timaş Yayınları, İstanbul
  24. Mütercimler, Erol, (2009), Fikrimizin Rehberi Gazi Mustafa Kemal, Alfa Yayıncılık, İstanbul
  25. Ortaylı, İlber, (2008), Osmanlı İmparatorluğu’nda Alman Nüfuzu, Timaş Yayınları, İstanbul
  26. Ortaylı, İlber, (2013), Avrupa ve Biz, Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, İstanbul
  27. Ortaylı, İlber, (2016), Osmanlı’ya Bakmak, İnkılap Kitabevi, İstanbul
  28. Shaw, Stanford, (2013), Birinci Dünya Savaşı’nda Osmanlı İmparatorluğu Savaşa Gİriş, Türk Tarih Kurumu Yayınları, Ankara
  29. Tekin, Arslan, (2016), Enver Paşa ve Dönemi, Kariyer Yayınları, İstanbul
  30. Tekin, Nergishan, (2017) Gizemli Örgütler; Teşkilat-ı Mahsusa, İttihat ve Terakki, İlgi Yayınları, İstanbul
  31. Vardar, Galip, (2003), İttihat ve Terakki İçinde Dönenler, Haz. Samih Nafiz Tansu, Yeni Zamanlar Yayınları, İstanbul
  32. Yellice, Gürhan, (2016), “Birinci Dünya Savaşı ve Yunanistan Çanakkale’den Milli Bölünmeye”, Çağdaş Türkiye Tarihi Araştırmaları Dergisi 16-32, 2016, s. 205-242