Cilt 6 Sayı 25 (2018)

Araştırma Makalesi

Van İlinde Savat Tekniği ile Üretilen Gümüş Takılar

Yayımlandı 30.06.2018

Cilt 6 Sayı 25 kapak

Öz

Savat (Niello) gümüş, bakır, kurşun ve sülfürden oluşan siyah bir karışımdır. Karışım kazınmış yüzeye sürüldükten sonra eritilir ve yüzeye sabitlenir. Savat tekniği Van ilinde önemli bir ekonomik kaynak olarak uygulanmaktadır. Urartu sanatı etkisi altında üretilen savat gümüşler yerel bir özellik kazanarak Van ilinin geleneksel özelliklerini yansıtmaktadır. Bu çalışmada, Van ilinde Savat (Niello) tekniği ile üretilen gümüş ürünler tanıtılmaktadır. Bu amaçla öncelikli olarak Savat (Niello) tekniği tanıtılmakta ve daha sonra Savat (Niello) uygulama aşamaları ve teknikleri fotoğraflarla aktarılmaktır. Bu kapsamda Van ili Savat (Niello) tekniğinde kullanılan motifler açıklanacak ve ortaya çıkan ürünler fotoğraflarla belgelenecektir.

Anahtar Kelimeler Takı, Savat, Van, El Sanatları, Gümüş İşlemeciliği

Abstract

Silver Jewelry Produced with Niello Technique in Van, Turkey

Niello is a black mixture of sterling pure silver, copper, lead, and sulfur. The mixture is placed into engraved lines and then melted and graded. Silver Niello jewelry is still produced in the province of Van in Turkey as an important economic resource. Silver Niello jewelry produced under the influence of the art of Urartu has become a traditional symbol of Van. This study aims to explain the art of Niello which is applied as a jewelry ornamenting technique in Van. For this purpose, firstly the different Niello techniques will be described, then the implementation stages and techniques will be presented with photographs. Within this scope, the motifs used in the silver Niello work produced in Van will be explained, and photographs of silver products will be presented.

Keywords Jewelry, Niello, Van, Handcraft, Silver Work

PDF

Kaynakça

  1. Alparslan, E. (2009). Oltu Taşı İşlemeciliği ve Yörede Üretilen Ürünlerin Bazı Özellikleri. Yayımlanmamış Doktora Tezi, Ankara: Ankara Üniversitesi.
  2. Arslantaş S, G. (2007). Van Yöresi Geleneksel Baş Süslemelerinin Tarihsel Süreç İçerisinde İncelenmesi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Ankara: Gazi Üniversitesi.
  3. “yy”. (2004). Atasay Takı, Yaşayan Anadolu Takıları. İstanbul.
  4. Ayaz, G. (2006). Van/Altıntepe Urartu Nekropolü Takıları. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Van: Yüzüncü Yıl Üniversitesi.
  5. Bektaş D,İ. (1996). Türk Geleneksel Giyiminde Takı ve Aksesuarlar. Yayımlanmamış Sanatta Yeterlilik Tezi, İstanbul: İstanbul Teknik Üniversitesi.
  6. Belli, O. (2003). Urartu Savaş ve Estetik. Yapı Kredi Yayınları, İstanbul.
  7. Boysan, A. (1996). Van İli’nin Kadın Giyim-Kuşam-Takı Geleneği Üzerine Bir Araştırma. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Ankara: Gazi Üniversitesi.
  8. Demirpolat, E. (1997). XX. Yüzyıl Van İli Tarihi ve İnanç Coğrafyası. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Elazığ: Fırat Üniversitesi.
  9. Er, B. ve Kayabaşı, N. (2010). Günümüzde Van İlinde Savat Tekniği İle Üretilen Gümüş Takılar. 2. Uluslararası Katılımlı Mücevher Takı Tasarımı Ve Eğitimi Sempozyumu, Kütahya.
  10. Erginsoy, Ü. (1993). Türk Maden Sanatı. Başlangıcından Bugüne Türk Sanatı. Türkiye İş Bankası Yayınları, İstanbul.
  11. Ergürer, H. (2009). Urartu Kemerleri Üzerindeki İnsan Tasvirleri. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Erzurum: Atatürk Üniversitesi.
  12. Erzen, A. (1986). Doğu Anadolu Ve Urartular. Ankara.
  13. Kırtunç, E. (1990). Anadolu Kuyumculuğu Ürünlerinden Kemer ve Tepelikler. Kültür ve Sanat sayı.8, s.77-78, Türkiye İş Bankası Yayınları.
  14. Konuralp, İ. Z. (2006). Urartularda Kadın Takıları I. İstanbul.
  15. Köroğlu, G. (2004). Anadolu Uygarlıklarında Takı. İstanbul: Türk Eskiçağ Bilimleri Enstitüsü Yayınları.
  16. Kuşoğlu, M. Z. (1999). Türk Bilezikleri, Skylife Dergisi, Sayı: 6, sf: 52 İstanbul.
  17. Sevin, N, A. (2005). Urartu Takı Sanatı. Arkeo Atlas, İstanbul.
  18. Türe, A. ve Savaşçın, Y. (1988). Takı Malzemeleri ve Teknikleri V, Kurşun Dövme ve Stampa. Antika Dergisi, Sayı.33.13-19. İstanbul.
  19. Ünsal, M. (1996). Takılarıyla Van’da Kadın Erkek Giyimleri. Kültür ve Sanat Dergisi, S.47, İstanbul.
  20. Niello, https://www.britannica.com/art/niello Date of Access: 11.04.18
  21. Van Savat, https://www.google.com.tr Date of Access: 02.04.18
  22. IHA, https://www.ensonhaber.com/vanin-savatli-gumusu-tescil-aldi.html(01.12.2017) Date of Access: 01.04.18
  23. İbrahim Sami Özen, Address: Bolu –Düzce City. Date of the Interview: 13.05.2012
  24. Erhan Çelik, Address: Urartu Gümüşçülük. Van-City Center. Date of the Interview: 18.09.2011
  25. Teyyüphan Zorba, Tuşba Gümüşçülük. Van City Center. Date of the Interview: 18.09.2011
  26. Ahtamara Gumus Antik. Van City Center. Date of the Interview: 18.09.2011
  27. Atasoy Gumus Van City Center. Date of the Interview: 18.09.2011