Cilt 6 Sayı 22 (2018)

Araştırma Makalesi

Şehriyar İsimli Azerbaycan Yazılı Destanı ve Eserde Gürcistan İmgesi

Yayımlandı 31.03.2018

Cilt 6 Sayı 22 kapak

Öz

Azerbaycan Milli Bilimler Akademisi Fuzuli adına Elyazmaları Enstitüsü arşivinde “Şehriyar” isimli destanın yazma metni bulunmaktadır. 18. yüzyıl sonları veya 19. yüzyıl başlarına ait bu yazılı eser Arap alfabesinden Latin alfabesine aktarılarak yayınlanmış ve çeşitli yönlerden incelenmiştir. Bu çalışmada amaç söz konusu yapıtı Türk bilimine tanıtmak ve kısmen az araştırılmış özelliklerine özen göstermektir. Buradan hareketle makalede eserin künyesel özellikleri, yazarı, edebi türü hakkında bilgiler sunulmakta, eserdeki olay akışı izlenmektedir. Ayrıca çalışmada “Şehriyar”ın Gürcistan ile ilişikli yanlarına vurgu yapılmakta ve bu eserdeki Tiflis mekân imgesi irdelenmektedir.

Anahtar Kelimeler Azerbaycan Edebiyatı, Azerbaycan-Gürcü Edebi İlişkileri, Yazılı Destan

Abstract

The Written Epic of Azerbaijan Called Shehriyar and the Image of Georgia in This Work

The manuscript of the epic “Shehriyar” is found in the archive of the Institute of Manuscripts named after Fuzuli, Azerbaijan National Academy of Sciences. This manuscript of the 18th century was published by transcribing from the Arabic alphabet to the Latin alphabet, and it was studied from various angles.

In this article, the aim is to introduce the work in question to the Turkish science and to pay attention to its partially under researched factors. Thus, the article provides information on the masthead, writer, and literary genre of the work, and the flow of events is examined. Moreover, the aspects of “Shehriyar” related to Georgia are emphasized, and the image of the Tbilisi place in this work is being studied formally.

Keywords Azerbaijani Literature, Azerbaijani-Georgian literary relations, Written Epic

PDF

Kaynakça

  1. AEE (1818). Azerbaycan Elyazmaları Enstitüsü D–118/7523. Mirza Mehdi Astrabadî, Tarihî Nadir تاريخ نادری. Kâtip: Mehemmed Sadık Bey ibn Mustafa Bey Yadigâroğlu Tiflisî
  2. AEE (1829). Azerbaycan Elyazmaları Enstitüsü B–2656/10546. شهريار Şehriyar
  3. Alieva, L. (1994). Mehemmed'in Şehriyar Eseri (doktora tezi). Bakü: ADÜ neşriyat
  4. Alptekin, A. B. (2013). Halk Hikâyelerinin Motif Yapısı. Ankara: Akçağ yayınları
  5. Araslı, H. (1956). 17.–18. Asır Azerbaycan Edebiyatı Tarihi. Bakü: Üniversitet neşriyat
  6. Azerbaycan Edebiyatı (1993). Başlangıcından Günümüze Türkiye Dışındaki Türk Edebiyatları Antolojisi, 2. cilt. Ankara: Kültür Bakanlığı yayınları
  7. Caferov, N. (1991). Fuzulî'den Vakıf'a. Bakü: Yazıcı neşriyat
  8. Dadaşzade, A. (1980). 18. Asır Azerbaycan Lirikası. Bakü: Elm neşriyat
  9. Durmuş, M. (2011). “Karslı Halk Ozanlarının Şiirlerinde Osmanlı Algısı”. Uluslararası Gazi Kars Şehrengizi Sempozyumu Bildiriler Kitabı. Ankara: Aygül Ofset yayıncılık
  10. GYM (1794). Gürcistan Yazmalar Merkezi L–49. افسانه قضا و قدر Mehemmed Sadık Tiflisî, Efsaneî Kaza ve Kader. Tiflis, h 1208
  11. GYM (1827). Gürcistan Yazmalar Merkezi L–41. افسانه قضا و قدر, گلزار افكار Mehemmed Sadık Tiflisî, Efsaneî Kaza ve Kader, Gülizarî Efkâr. Tiflis, h 1242
  12. GYM (1856). Gürcistan Yazmalar Merkezi L–140. كتاب جلالى کوراوغلی Kitabî Celalî Köroğlu
  13. Kasımlı, M. (2002). “Âşık Sanatında Destancılık”. Gobustan (dergi). Bakü, 4: 3–5
  14. Mehdieva, S. (1991). Yazılı Destanların Dili. Bakü: Elm neşriyat
  15. Mehemmed. (2006). Şehriyar. Tertip: Elyar Seferli. Bakü: Şerq Qerb neşriyat
  16. Memmedli, Ş. (2003). Azerbaycan Edebiyatının Borçalı Kolu. Tiflis: Kolori yayınları
  17. Mümtaz, S. (1935). Él Şairleri. 2. cilt. Bakü: Azerneşr
  18. Pirsultanlı, S. P. (2010). Azerbaycan Âşık Yaratıcılığına Dair. Bakü: Azerneşr
  19. Rüstemli, İ. (1993). “Şehriyar Destanının Müellifi”. Borçalı (dergi). Bakü, 1: 33–36
  20. Saraçlı, E. (1979). “Şehriyar Hakkında”. 20. Asır Azerbaycan Edebiyatı Meseleleri, 1. Bakü
  21. Seferli, E. ve Yusifov, H. (2008). Azerbaycan Edebiyatı Tarihi. Bakü: Ozan neşriyat
  22. Türkçe Yazmalar Katalogu (2004). Tertip: Tsisana Abuladze, Marine İluridze (თურქულენოვანი ხელნაწერთა კატალოგი). Tiflis: Kvirioniı yayınları
  23. Yüksel, A. (2006). “Nadide Bir Halk Hikâyemiz Şehriyar Destanı”. Korkut Ata (dergi). Erzurum: Atatürk Üniversitesi, 4/4 http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/eklenti/10881,mehemmedpdf.pdf?0 (8.1.2018)