Analitik Geometri Konusunda“Bir Biçim Ustası” Zekai Ormancı
Öz
Biçim, sanatı modernleştiren en büyük ve en önemli unsur olarak 21. Yüzyılda da hala etki gücünü korumaktadır. Tarihin her döneminde, sanat ve sanat yapıtı sanatçının biçim kaygısıyla elde ettiği görsel ve düşünsel bulgular üzerine inşa edilmiştir. Biçim bu yönüyle sanat için var olan biricik amacı ifade eder ve sanatçının yönetimiyle sanata dönüşür. Biçimin sanatsal değeri yaratıcılığın düşünsel değeri ile karşılık bulur ve ancak bu düzeyde sanatçının varlığı biçime sanat, sanata biçim katar. Bu bağlamda biçimi sanat, sanatı biçimle özdeşleştiren ender isimlerden biri de Zekai Ormancı’dır. Bu bildiride, erken yaşta kaybettiğimiz değerli sanatçımız Zekai Ormancı’nın, resimlerinde, son derece titiz bir yaklaşımla bir araya getirdiği geometrik oluşumların biçim dili analiz edilmeye çalışılmış ve sanatçının soyut resmi kavrayışında, analitik geometrinin sanat eserlerine yansıyan yönlerinin, sanatçı tarafından nasıl ele alındığı, soyut dışavurumculuğun tarihi gelişim süreçleri içinde değerlendirilerek, özellikle içerik ve biçim tartışmaları bakımından tüm yönleriyle açıklanmaya çalışılmıştır.
Anahtar Kelimeler Soyut, Biçim, İçerik, Kompozisyon, Tümevarım, Zekayi Ormancı
Abstract
“A Master of Form” Zekai Ormancı at About Analytic Geometry
Form has been maintaining its influence power also in 21st. Century as the biggest and most important factor which modernizes art. All along the history the art and the work of art had been built based on the findings of the artist which were obtained by formal aspects. From this view point the form is only “thing” that exists for art. The form is meeting with artist when it transforms into art. The existence of the artist adds the art into the form, and adds the form into the art. In this regard, one of the rare names who identifies the art with the form and the form with the art is Zekai Ormancı. Within this paper, the language of form of the geometrical formations which have been brought together in an extremely selective way in his paintings by Zekai Ormancı, whom we lost at a young age, was tried to be analyzed. Regarding the artist’s understanding for abstract painting the manner of approach of the artist concerning the reflected ways of the analytical geometry into the art objects was explained in all its parts.
Keywords Abstract, Form, Content, Composition, Induction, Zekayi Ormancı
Referanslar
- Altınörs, A. (2000). Dil Felsefesi Sözlüğü, İstanbul, Paradigma Yayınları Sanal Kütüphane.
- Antmen, A. (2008). 20. Yüzyıl Batı Sanatında Akımlar, İstanbul, Sel Yayınları 399 Sanat Kitapları 1, Birinci Basım.
- Atakan, N. (2008). Sanatta Alternatif Arayışlar, Karakalem Kitabevi Yayınları 2, Birinci Basım. (1)ClementGreenberg “Towards a New Loacoon”, PartisanReview, Cilt VIII, Sayı 4, Temmuz Ağustos 1940.
- Heidegger, M. Çev. Tepebaşılı, F. (2007). Sanat Eserinin Kökeni, İstanbul: De Ki Yayınları 20, Birinci Basım.
- Kahraman, H., B. (2005). Sanatsal Gerçeklikler Olgular Ve Öteleri, İstanbul, Agora Kitaplığı Kültürel Çalışmalar 10, Üçüncü Basım.
- Kandinsky, W. Çev. Ekinci G. (2001). Sanatta Ruhsallık Üzerine, İstanbul, Altıkırkbeş Yayınları 115, Sanat Dizisi 5, Birinci Basım.
- Lynton, N. (1991). Modern Sanatın Öyküsü, çev. Çapan, C., Öziş, S. İstanbul, Remzi Kitabevi.
- Özderin, S. (2007). Tipo Grafik Tasarımda Biçimlenme, İstanbul, Artist Modern Sanat Dergisi, Haziran, s. 52-61.
- Özderin, S. (2011). Çağdaş Soyut Sanatta Ontolojik Temeller, Ankara, Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. (Doktora Tezi)
- Tunalı, İ. (1989). Felsefenin Işığında Modern Resim, İstanbul: Remzi Kitabevi, Üçüncü Basım.
- Ziss, A. Çev. Şahan, Y. (2009). Gerçekliği Sanatsal Özümsemenin Bilimi Estetik, İstanbul, Hayalbaz Kitap, Sanat Yayınları 2, Birinci Basım.