Kırdan Kente Göçün Kültürel Sonuçları: Gecekondulaşma ve Arabesk

Kelime anlamı “Arap tarzı”, “Arap biçeminde şey” olan arabesk, Türkiye’de iç içe geçmiş bazı süreçlerin sonucu olarak ortaya çıkmıştır. Bu süreçlerden biri, Cumhuriyetin erken dönemlerinde devletin batılılaşma politikalarına karşı halkın doğululaşarak verdiği tepkidir. Diğeri ise, 1950’lerde başlayan kırdan kente göçün sonucu olarak kentlerdeki işsizlik, konut yetersizlikleri gibi ekonomik temelli bunalım ve kent ortamına uyum sağlamakta yaşanan kültürel temelli bunalımdır. Bu makalenin amacı, arabeski ortaya çıkaran ve arabeskin, toplumun geniş bir kesiminde kabul görmesine neden olan süreçleri göç, gecekondulaşma ve devlet politikaları ekseninde incelemektir. Bu süreçler birlikte değerlendirildiğinde, arabeskin, batılılaşma, modernleşme, sanayileşme, kentleşme gibi amaçlarına ulaşmaya çalışırken devlet tarafından ortaya çıkan bir sonuç olduğu söylenebilir. Bu makalede, arabeskin ortaya çıkışı, çağrıştırdığı anlamlar, üslubu ve bu üslubun arabesk ürünlerine nasıl yansıdığı ve arabeskin zaman içindeki değişimi içerik analizi metodu kullanılarak ve bazı arabesk şarkı sözlerinden örnekler verilerek açıklanacaktır.

Arabesque, which means “Arabic style”, “something in arabic style”, has emerged as a result of some interwinted processes in Turkey. One of these processes, is the reaction of people with orientalises against the goverment’s westernization policies in the early periods of the Republic. The other is, as the results of the immigration that began in 1950’s from rural to city, the economic based depression, such as unemployment, lack of housing in cities and culture based depression that experienced to adapt to the urban enviroment. The purpose of this article is to examine the processes that have led to emergence of arabesque and it’s acceptance of wide segment of the society in the context of the migration, squatting and the govenment politics. When these processes evaluated together, it can be said that, arabesque is the result that emerged by the government, while trying to reach the its aims such as westernization, modernization, industralization and urbanization. In this article, the emergence of the arabesque, the meanings that it implies, the style and how this style is reflected in arabesque products and the change of arabesque in time will be explained by using the content analysis method and to give examples from some arabesque lyrics.