Cilt 5 Sayı 14 (2017)

Araştırma Makalesi

Osmanlı Ceneviz Ticaretinde Sakız Adasının Yeri ve Önemi (1346-1566)

Yayımlandı 30.07.2017

Cilt 5 Sayı 14 kapak

Öz

XIV. yüzyılın ikinci yarısından itibaren Balkanlarda varlığını görmeye başladığımız Osmanlı Devleti’nin ilişki kurduğu devletlerden biri de Ceneviz idi. İlk defa 1352 yılında başlayan siyasi ilişkiler, zamanla ekonomi ve ticaret alanında gelişim gösterdi. Bu gelişim alanlarından biri de Ege adalarının önemli merkezlerinden olan Sakız idi. 1346-1566 yılları arasında Ceneviz hâkimiyetinde gördüğümüz Sakız adası, başta ticaret olmak üzere ikili ilişkilerin yoğunlaştığı önemli bir yerleşim merkeziydi. Özellikle adanın Cenevizlilerin eline geçmesiyle beraber buradan ticari trafik oldukça aktif bir seyir takip etmeye başladı. Osmanlıların erken dönemde ele geçirdiği Edirne, Galata, Selanik, Serez vd. diğer yerlerle Sakız adası arasında yoğun bir ticari trafik akışı vardı.

Anahtar Kelimeler Osmanlı, Ceneviz, Sakız Adası, Ticaret

Abstract

The Place and Importance of Chios Islan in Ottoman Genoese Trade (1346-1566)

One of the states that Ottoman Empire, whose presence became apparent in the Balkans from the second half of the 14th century, was in contact with was Genoese. The political relationship was started in 1352 for the first time and the relationship commercial and economic areas developed as well over time. Chios, one of the important centers of Eagan islands, was one of these developments areas. Chios, under the rule of Genoese from 1346 to 1566, where trade foremost and bilateral relationship intensified was an important center for settlement. Especially, after its capture by Genoese, commercial traffic from the island became very active. There was an intense commercial activity between Chios and places like Edirne, Galata, Selanik, Serez, etc which were captured by Ottoman in early era.

Keywords Ottoman, Genoeese, Chios, Commerce

PDF

Kaynakça

  1. a. Kamil Kepeci 63, s.681-682.
  2. Archivio segreto, n.739, c. 159, 25 Ottobre 1479
  3. Antonio Foglietta, NA 843, filza 1/117, 25 Gennaio 1476.
  4. Lorenzo Villa, NA 1421, Filza 2/209, 28 Settembre 1497.
  5. Simone Canella, NA 870, filza 2, 8 Febbraio 1480.
  6. Simone Canella, NA 870, filza 2, 7 Luglio 1483.
  7. Ignoti, NA 63, filza 1/67, 7 Giugno 1484.
  8. Agostino Foglietta, NA 1205, filza 1/159, 16 Gennaio 1488.
  9. Lorenzo Villa, NA 1421, filza 2/158, 1 Agosto 1498.
  10. Lorenzo Villa, NA 1421, Filza 2, 26 Agosto 1496.
  11. Lorenzo Villa, NA 1421, filza 2/316, 29 Marzo 1498.
  12. Lorenzo Villa, NA 1421, filza 2/321, 5 Aprile 1498.
  13. 3 Numaralı Mühimme Defteri, 966-968/1558-1560, Ankara 1993.
  14. 5 Numaralı Mühimme Defteri, 973/1565-1566, Ankara 1994.
  15. Argenti, P. P. (1958), The Occupation of Chios By The Genoese and Their Administration of the İsland, 1346-1566, Cilt I, London.
  16. Ashtor, E. (1974), “The Venetian Supremacy in Levantine Trade:Monopoly or Pre Colonialism?”, Journal of European Economic History, S. 3, s.12.
  17. Barkan, Ö. L. (1966), “Edirne Askerî Kassamına Ait Tereke Defterleri, 1545-1659”, Belgeler C.III, S.5-6, Ankara, ss.1-479.
  18. Basso, E. (2010), “L’ochio drito de la cita nostra de Zenoa”: il problema della difesa di Chio negli ultimi anni del dominio genovese, Ligures, S.8, ss.66-76.
  19. Çavuşdere, S. (2007), 14. Yüzyıl İtalyan Kaynaklarında (Zibaldone Da Canal, Francesco Balducci Pegolotti, Pignol Zucchello) Türkiye Ticaret Tarihine Dair Kayıtlar, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kahramanmaraş.
  20. Çelebi, E. (2012), “300 milyon dolarlık sakızda 400 yıllık rekabet”, Hürriyet Turuncu, s.4
  21. Dökmeci, V. (2011), Venedik Kaynaklarına Göre II. Bayezid ve I. Selim Dönemlerinde Osmanlı Denizciliği ve Korsanlık, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, , İstanbul.
  22. Emecen, F. (2011), “Sakız Adasının Sakızları: Küçük Bir Osmanlı Tarım İşletmesi”, Osmanlı Araştırmaları, S.37, s.1-16.
  23. Faroqhi, S. (2004), Osmanlıda Kentler ve Kentliler, (çev. Neyyir Kalaycıoğlu), İstanbul: Tarih Vakfı Yurt Yayıncılık.
  24. Fleet, K. (2009), Erken Osmanlı Döneminde Türk-Ceneviz Ticareti, (çev. Özkan Akpınar), İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayıncılık.
  25. Gioffrè, D. (1962), “Il Commercio D’importazione Genovese Alla Luce Dei Registri Del Dazio (1495-1537)”, Studi in onore di Amintore Fanfani, V, Milano, ss.113-242.
  26. Goffman, D, (1993), “The Ottoman Role in Patterns of Commerce in Aleppo, Chios, Dubrovnik and İstanbul (1600-1650)”, Decision Making and Change in the Ottoman Empire, (ed. Caesar E. Farah) Kirksville, s.139-148.
  27. Heyd, W. (2000), Yakın-Doğu Ticaret Tarihi, Cilt 1, (çev. Enver Ziya Karal), Ankara: Türk Tarih Kurumu Yayıncılık.
  28. İnalcık, H. (2009), Devlet-i ‘Aliyye Osmanlı İmparatorluğu Üzerine Araştırmalar-I, İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayıncılık.
  29. Kafadar, C. (2009), Venedik‟te Bir Ölüm (1575): Serenissima’da Ticaret Yapan Anadolulu Müslüman Tüccarlar, Kim var imiş biz burada yoğ iken, İstanbul: Metis Yayıncılık.
  30. MacLean, G. (2009), Doğu’ya Bakış, 1800 Öncesi Dönem İngiliz Yazmaları ve Osmanlı İmparatorluğu, (çev. Sinan Akıllı), Ankara: Odtü Geliştirme Vakfı Yayıncılık.
  31. Musso, G. G. (1967), “Nuovi documenti dell’Archivio di Stato di Genova sui genovesi e il Levante nel secondo Quattrocento”, Rassegna degli Archivi di Stato, S. XXVII, s.443-496.
  32. Pistarino, G. (1993), La Capitale Del Mediterraneo: Genova Nel Medioevo, Genova.
  33. Sanuto, M. (1969), I Diarii di Marino Sanuto, Cilt XXV, (ed. Federico Stefani v.d.), Bologna.
  34. Tournefort, J. P. de, (2005), Tournefort Seyahatnamesi, (ed. Stefanos Yerasimos), İstanbul.
  35. Turan, Ş. (1968), “Venedik’te Türk Ticaret Merkezi, (Fondaco dei Turchi)”, Belleten, C.XXXII, S.126, Ankara, s.247-283.
  36. Türk Standardları Enstitüsü, (1995) Kanunname-i İhtisab-ı Bursa, Ankara.
  37. Ünal, M. A. (2012), Osmanlı Tarihi Sözlüğü, İstanbul: Paradigma Yayıncılık.
  38. Villalon, C. de, (2011), Pedro’nun Zorunlu İstanbul Seyahati, 16. Yüzyıl’da Kanuni Döneminde Türkler’e Esir Düşen Bir İspanyol’un Anıları, (çev. Yeliz Demirhan), İstanbul: Erko Yayıncılık.