Halk Zevki ve Zevksizlik Arasında: Bir Kitsch Sosyolojisine Doğru

Batı’da okuma yazma bilmek ve sanatla ilişki kurmak yüzyıllar boyunca toplumun yalnızca sınırlı kesimlerinin tecrübe edebildiği yüksek kültür faaliyetleri olmuştur. Oysa matbaanın ve baskı makinalarının icat edilmesi halk ve yüksek sınıflar arasındaki kültür çizgisini silikleştirmek adına önemli bir kırılma yaratmıştır. Okuma yazma alışkanlığının yaygınlaşması kitlelerin kendi beğenileri doğrultusunda eser ve eşyalar talep ederek “halk zevki” kavramının filizlenmesine sebep olmuştur. Bu durumdan rahatsız olan bazı sanatçılar ve “zevk sahibi” yüksek sınıflar, halk zevklerini ötekileştirerek sanatın geleneklerden ve düşük kültüre hitap eden beğeni düzeyinden uzaklaştırılması gerektiğini savunmuşlardır. Sanatın giderek daha soyut bir biçim haline bürünmesine zemin sağlayan bu tavır, kitleleri daha rahat anlayabilecekleri ve zahmetsizce tüketebilecekleri bir sanat arayışına itmiştir. Kitlelerin modern demokrasiyle birlikte çeşitli imkânlar ve boş zaman elde etmeleri bu arayışı daha da hızlandırarak kitsch kavramının doğmasına neden olmuştur. Her ne kadar günümüzde halk zevki ve kitsch kavramları birbirlerinin içine geçmiş olarak gözükse de, bu makale; kitsch ve halk zevki arasındaki temel farkları ortaya koymayı hedeflemektedir.

In the Western world, literacy and involvement in art have been an experience only available to a limited number of people from a certain class, for centuries as a high-culture activity. However, the invention of the printing press and the emergence of printing houses have been a dramatic break to diminish the cultural line/border between the classes. The widespread use of literacy has caused the masses to come forward with the concept of “people’s taste” by demanding works and materials to their own liking. Some artists and the upper-class, feeling disturbed about this situation, argued that art should be distanced from the tradition and the taste appealing to the people of lower cultures. While this gradually caused art to become more abstract, it also pushed the masses into a search for a sense of art that could be understood and consumed easily. The obtainment along with modern democracy of the masses' various opportunities and idle time/leisure accelerated this search even more and triggered the birth of the notion "kitsch”. Even though folk public taste and kitsch appear to be intertwined notions in our day, this article's aim is to put forth the fundamental differences between kitsch and folk taste.