Cilt 5 Sayı 11 (2017)

Araştırma Makalesi

Spinoza ve Leibniz Metafiziklerinde Töz Kavramı

Yayımlandı 20.04.2017

  • Ufuk Özen Baykent Bursa Uludağ Üniversitesi
Cilt 5 Sayı 11 kapak

Öz

Töz, felsefe tarihinde Antikçağ’dan bu yana sorgulanan bir kavram olmuştur. Şeylerin altında yatanı, onlara zemin olanı ifade eden bu kavram, belli türdeki varlıklar olarak tüm fenomenlerin gerisinde bulunan dayanak şeklinde açıklanmaya çalışılmıştır. Felsefe tarihinde, farklı filozoflar bu kavrama farklı yorumlar getirmekle birlikte, Spinoza’nın ve Leibniz’in metafiziklerinde temel olmuştur. Spinoza tek bir tözün varlığını ve onun da Tanrı olduğunu iddia ederken, Leibniz ise tözü monad kavramı ile ilişkilendirmiştir. Bu çalışma, töz kavramının Spinoza ve Leibniz metafiziğinde nasıl karşılık bulduğunu ve bu kavramsallaştırmanın yol açtığı problemleri ele almayı amaçlamıştır.

Anahtar Kelimeler Spinoza, Leibniz, Töz, Metafizik

Abstract

The Concept of Substance in the Metaphysics of Spinoza and Leibniz

Substance has been a concept of investigation in the history of philosophy until Antiquity. This concept suggesting something that lies beneath the things and that is the ground for all things, has been explained as certain types of being which provide basis for all phenomena. Apart from the various arguments about the concept of substance put forward by many philosophers in the history of philosophy, the arguments proposed by Spinoza and Leibniz about the concept sit at the heart of their metaphysics. On one hand, Spinoza argued that there is only one substance which is God, while on the other hand, Leibniz asserted that substance is monad. The present study aims to explore the concept of substance as discussed in the metaphysics of Spinoza and Leibniz and the problems evoked by their conceptualisations.

Keywords Spinoza, Leibniz, Substance, Metaphysics

PDF

Kaynakça

  1. Aristoteles. (1996). Kategoriler. çev. Saffet Babür (2. Baskı). İstanbul: İmge Kitapevi Yayınları.
  2. Ayers, Michael. (1998). “Substance” Routledge Encyclopedia of Philosophy. London & New York: Routledge.
  3. Bennett, Jonathan. (1996). “Spinoza’s Metaphysics.” The Cambridge Companion to Spinoza. Ed. Don Garrett. Cambridge: Cambridge University Press. DOI: https://doi.org/10.1017/CCOL0521392357.003
  4. Cevizci, Ahmet (1996). Felsefe Sözlüğü. Ankara: Ekin Yayınları.
  5. Cevizci, Ahmet (2005). Metafiziğe Giriş. İstanbul: Paradigma Yayınları.
  6. Cevizci, Ahmet. (2009). Felsefe Tarihi Thales’ten Baudrillard’a. İstanbul: Say Yayıncılık.
  7. Copleston, Frederick. (1994). A History of Philosophy Volume 4 Modern Philosophy: From Descartes to Leibniz. Doubleday: Image Books.
  8. Curley, Edwin. (1969). Spinoza’s Metaphysics: An Essay in Interpretation. Harward University Press. DOI: https://doi.org/10.4159/harvard.9780674330450
  9. Çüçen, A.Kadir. (2007). Felsefeye Giriş. Bursa: Asa Kitapevi.
  10. Garrett, Don. (2001). “Spinoza’s ‘Ontological’ Argument.” Spinoza Critical Assessments, Volume II Ethics. Ed. Genevieve Lloys. London and New York. Routledge.
  11. Hartman, Edwin. (1976). “Aristotle on the Identity of Substance and Essence.” The Philosophical Review. LXXXV, 4. DOI: https://doi.org/10.2307/2184278
  12. Hume, David (1997). İnsan Doğası Üzerine Bir İnceleme. çev. Aziz Yardımlı. İstanbul: İdea Yayınevi.
  13. Jones, W.T. (1969). A History of Western Philosophy: Hobbes to Hume. Harcourt, Brace& World Inc.
  14. Leibniz, Gottfried Wilhelm. (2011). Monadoloji ve İlgili Yazılar, Mektuplar. çev. Devrim Çetinkasap. İstanbul: Pinhan Yayıncılık.
  15. Lennon, Thomas M. (2005). “The Rationalist Conception of Substance” A Companion to Rationalists. Ed. Alan Nelson. U.S.A. & U.K: Blackwell Publishing.
  16. Locke, John. (2004). İnsan Anlığı Üzerine Bir Deneme. çev. Vehbi Hacıkadiroğlu (2. Baskı). İstanbul: Kabalcı Yayınevi.
  17. Robinson, Howard. (2004). “Substance” Stanford Encyclopedia of Philosophy. http://plato.stanford.edu/entries/substance/
  18. Russell, B. (2004). A History of Philosophy. London and New York: Routledge.
  19. Rutherford, Donald. (1995). Leibniz and the Rational Order of Nature. Cambridge: Cambridge University Press. DOI: https://doi.org/10.1017/CBO9781139172776
  20. Spinoza, Benedictus. (2011). Etika. çev. Hilmi Ziya Ülken. Ankara: Dost Kitabevi Yayınları.
  21. Woolhouse, Roger S. (1993). The Concept of Substance in Seventeenth Century: Descartes, Spinoza, Leibniz. London and New York: Routledge.