Cilt 5 Sayı 11 (2017)

Araştırma Makalesi

Hisse Senetleri ile Altın Ons Fiyatları ve Ham Petrol Fiyatları Arasındaki Eşbütünleşme İlişkisi: BİST 100

Yayımlandı 20.04.2017

Cilt 5 Sayı 11 kapak

Öz

Bu çalışmanın amacı altın ons fiyatları ve ham petrol fiyatları ile Borsa İstanbul Ulusal 100 endeksi arasındaki uzun dönemli ilişkilerin incelenmesidir. Bu bağlamda 1997-2014 yılları arasına ait toplam 3703 günlük verilerle çalışmıştır. “Genişletilmiş Dickey Fuller ve Philips Perron Birim Kök Testleri” sonucunda veriler birinci farklarında durağan çıkmış daha sonra “Johansen Eşbütünleşme” analizi ile değişkenler arasında uzun dönemli ilişkiyi gösteren bir adet vektörün var olduğu ortaya çıkmıştır. Ancak, araştırma modelimiz olan altın ons fiyatları ve ham petrol fiyatlarıyla hisse senedi fiyatları arasındaki uzun dönemli ilişkiyi gösteren vektör hata düzeltme teriminin katsayısı anlamsız çıkmış ve değişkenler arasında uzun dönemli bir denge ilişkisi kurulamamıştır. Bu sonuçlar altının günümüzde hisse senetlerine alternatif bir yatırım aracı olarak kullanıldığının göstergesidir.

Anahtar Kelimeler Tahmin, Talep tahmini, Dickey-Fuller, Philips Perron Unit Root, Johansen eşbütünleşme

Abstract

Cointegration Relationship Between Shares and Golden Ons Prices and Crude Oil Prices: BİST 100

This study aims to investigate the long-term relationship between gold prices per ounce and crude oil prices and Borsa İstanbul 100 Index. To this end, data of 3703 days between the years of 1997 and 2014 has been studied. “Augmented Dickey-Fuller and Philips Perron Unit Root Tests” revealed that the variables were stationary at first difference, yet it was found through “Johansen Cointegration” analysis that there exists an vector showing a long term relationship between the variables. However, the coefficient of the vector error correction term reflecting on the long-term relationship between the variables provided above was statistically insignificant and the variables did not have the long-term balance relationship. These findings support the fact that, as a means of investment, gold is used as an alternative to shares.

Keywords Forecasting, Demand forecasting, Dickey-Fuller, Philips Perron Unit Root, Johansen Cointegration

PDF

Kaynakça

  1. Adjasi, C. K. D. (2009). Macroeconomic uncertainty and conditional stock-price volatility in frontier African markets: Evidence from Ghana. The Journal of Risk Finance 10 (4), 333-349. DOI: https://doi.org/10.1108/15265940910980641
  2. Albayrak A. S., Öztürk N. ve Tüylüoğlu Ş. (2012). Makroekonomik değişkenler ile sermaye hareketlerinin İMKB 100 endeksi üzerindeki etkisinin incelenmesi. Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 2 (8), 1-22.
  3. Albeni M. ve Demir Y. (2005). Makroekonomik göstergelerin mali sektör hisse senedi fiyatlarına etkisi (İMKB uygulamalı). Muğla Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 14, 1-18.
  4. Akkum T. ve Vuran B. (2005). Türk sermaye piyasasındaki hisse senedi getirilerini etkileyen makroekonomik faktörlerin arbitraj fiyatlama modeli ile analizi. İktisat, İsletme ve Finans Dergisi, 20, 28-45. DOI: https://doi.org/10.3848/iif.2005.233ek.3256
  5. Apergis N. ve Miller M. M. (2008). Do structural oil market shocks affect stock prices?. Energy Economics, 31, 569-575. DOI: https://doi.org/10.1016/j.eneco.2009.03.001
  6. Basher S. A. ve Sadorsky P. (2006). Oil price risk and emerging stock markets. Global Finance Journal, 17, 224-251. DOI: https://doi.org/10.1016/j.gfj.2006.04.001
  7. Brahmasrene T. ve Jiranyakul K. (2007). Cointegration and causality between stock index and macroeconomic variables in an emerging market. Academy of Accounting and Financial Studies Journal, 3 (11), 17-30.
  8. Dizdarlar H. I. ve Derindere S. (2008). Hisse senedi endeksini etkileyen faktörler: İMKB 100 endeksini etkileyen makroekonomik göstergeler üzerine bir araştırma. Yönetim Dergisi, 61, 113-124.
  9. Enders, Walter (1995). Applied Econometric Time Series.United State of America: John Wiley and Sons Press.
  10. Filis G. (2009). Macro economy, stock market and oil prices: Do meaningful relationships exist among their cyclical fluctuations?. Energy Economics, 32, 877-886. DOI: https://doi.org/10.1016/j.eneco.2010.03.010
  11. Halaç, Umut ve Kuştepeli, Yeşim (2003). “Türkiye’de Para Dolanım Hızının İstikrarı: 1987-2001”. Gazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 1, 85-102.
  12. İşcan E. (2010). Petrol fiyatının hisse senedi piyasası üzerindeki etkisi. Maliye Dergisi, 158, 607-617.
  13. Cong R. G., Wei Y.M., Jiao J. L. ve Fan Y. (2008). Relationships between oil price shocks and stock market: An empirical analysis from China. Energy Policy, 36, 3544-3553. DOI: https://doi.org/10.1016/j.enpol.2008.06.006
  14. Kasman S. K. (2005). Hisse senedi getirilerinin oynaklığı ile makroekonomik değişkenlerin oynaklığı arasındaki ilişki. İMKB Dergisi, 32 (8), 2-10.
  15. Korkmaz T., Zaman S. ve Çevik E. İ. (2008). Türkiye’nin Avrupa Birliği ve yüksek dış ticaret hacmine sahip ülke borsaları ile entegrasyon ilişkisi. Zonguldak Karaelmas Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 8 (4), 19-44.
  16. Özer A., Kaya A. ve Özer N. (2011). Hisse senedi fiyatları ile makroekonomik değişkenlerin etkileşimi. Dokuz Eylül Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 1 (26), 163-182.
  17. Sayılgan G. ve Süslü C. (2011). Makroekonomik faktörlerin hisse senedi getirilerine etkisi: Türkiye ve gelişmekte olan piyasalar üzerine bir inceleme. BDDK Bankacılık ve Finansal Piyasalar, 1 (5), 73-96.
  18. Sevüktekin, Mustafa ve Nargeleçekenler, Mehmet (2007). “Türkiye’de IMKB ve Döviz Kuru Arasındaki Dinamik İlişkinin Belirlenmesi”. 8. Türkiye Ekonometri ve İstatistik Kongresi bildirileri içinde (24-25 Mayıs, Malatya).
  19. Sharma G. D. ve Mahendru M. (2010). Impact of macroeconomic variables on stock prices in India. Global Journal of Management and Business Research, 10 (7), 19-26.
  20. Stock, H. James ve Watson, W. Mark (2011). Ekonometriye Giriş. Çev. B. Saraçoğlu. Ankara: Efil Yayınevi.
  21. Yılmaz Ö., Güngör B. ve Kaya V. (2005). Hisse senedi fiyatları ve makroekonomik değişkenler arasındaki eşbütünleşme ve nedensellik. İMKB Dergisi, 34 (9), 2-16.