Cilt 4 Sayı 7 (2016)
Bahar 2016

Derleme Makalesi

Darwinci Güzellik Kuramı

Yayımlandı 20.04.2016

  • Rasim Başak Bursa Uludağ Üniversitesi
Cilt 4 Sayı 7 kapak

Öz

Güzellik tarih boyunca binlerce yıldır felsefecilerin tanımını bulmakta zorlandıkları bir konu olagelmiştir. “Güzel”in ne olduğu konusunda Plato’dan beri güzelliğin kişisel olabileceği veya kültürel olarak değişebileceği gibi pek çok farklı teoriler ortaya atılmış olmasına karşın, bunların hiç biri bilimsel, nesnel temellere dayanan teoriler olmamıştır. Charles Darwin (1809-1882)’in Evrim Teorisi, ölümünün üzerinden çok uzun bir zaman geçmesine rağmen psikoloji, antropoloji, sosyoloji gibi alanlarda pek çok yeni araştırma ve teoriye temel teşkil etmektedir. İnsanlığın milyonlarca yıl kullandığı kesici el baltaları, sürpriz bir şekilde evrim teorisinden dayanak alarak Denis Dutton* (1944-2010)’ın Evrimci Güzellik Teorisi’ne temel teşkil etmiştir. Güzelliğin cevabının nesnel olabileceği ve evrimsel süreçte genlerimize kodlanmış evrensel bir güzellik anlayışı olabileceği bilinen paradigmaları alt üst edebilecek bir yaklaşım olup, estetik, sanat ve eğitimde yepyeni çıkarımlara sebep olabilecektir.

Anahtar Kelimeler Güzellik, Güzellik Teorisi, Darwinci Güzellik Teorisi, Estetik, Sanatta Güzellik, Sanat

Abstract

Darwinian Theory of Beauty

“What is beauty?” has been a difficult question for philosophers for thousands of years. Since Plato, beauty has been theorized sometimes as being a subjective judgment or sometimes defined as being “in culturally condioned eye of the beholder”. None of these theories had been grounded upon scientific, objective support until Denis Dutton’s theory (2003). Denis Dutton structured his theory based on Darwinian evolution and defined beauty as another Darwinian adaptation built over millions of years since Pleistocene. Is beauty another Darwinian adaptation and is hardwired in our brain and genes? Is there a human instinct responding to art and beauty? Dutton answers these questions based on surprise archeological findings of Acheulian hand axes and other scientific research. If so, this new theory will change all paradigms about beauty in not only aesthetics, but in art and education.

Keywords Darwinian Theory of Beauty, Beauty, Aesthetics, Beauty in Art, Art, Acheulean hand axes, Art in evolution

PDF

Kaynakça

  1. Barkow, J. H., Cosmides, L., ve Tooby, J. (eds.) (1992). The Adapted Mind: Evolutionary Psychology and the Generation of Culture. New York: Oxford University Press. DOI: https://doi.org/10.1093/oso/9780195060232.001.0001
  2. Cronin, H. (1991). The Ant and the Peacock. Cambridge: Cambridge University Press.
  3. Danto, A. C. (1964). The Artworld. Journal of Philosophy, 61:571–84. DOI: https://doi.org/10.2307/2022937
  4. Dutton, D. (2003). “Aesthetics and Evolutionary Psychology,” in J. Levinson (ed.), The Oxford Handbook for Aesthetics. New York: Oxford University Press.
  5. Dutton, D. (2009). The Art Instinct: Beauty, pleasure and human evolution. New York: Bloomsbury Press.
  6. Godlovitch, S. (1998). Musical Performance. London: Routledge.
  7. Hume, D. (1987). “Of the Standard of Taste,” in E. F. Miller (ed.), Essays, Moral, Political, Literary. Indianapolis: Bobbs-Merrill.
  8. Kant, I. (1987). The Critique of Judgment, trans. W. Pluhar. Indianapolis: Hackett.
  9. Komar, V. & Melamid, A. (1998). Komar and Melamid Discover Pleistocene Taste. Philosophy and Literature, 22: 486–96. DOI: https://doi.org/10.1353/phl.1998.0039
  10. Miller, G. F. (2000). The Mating Mind: How Sexual Choice Shaped the Evolution of Human Nature. New York: Doubleday.
  11. Mithen, S. (1996). The Prehistory of the Mind: A Search for the Origins of Art, Religion, and Science. London: Thames & Hudson.
  12. Orians, G. H. & Heerwagen, J. H. (1992). “Evolved Responses to Landscapes,” in J. Barkow et al. (eds.), The Adapted Mind. New York: Oxford University Press. DOI: https://doi.org/10.1093/oso/9780195060232.003.0016
  13. Wypijewski, J. (Ed.) (1997). Painting by Numbers: Komar and Melamid’s Guide to Art. New York: Farrar, Straus & Giroux.
  14. Zahavi, Am. & Zahavi, Av. (1997). The Handicap Principle: A Missing Piece of Darwin’s Puzzle. New York: Oxford University Press. DOI: https://doi.org/10.1093/oso/9780195100358.001.0001