Veri Paylaşımı ve Açık Bilim

Dergi, sosyal bilim ve sanat araştırmalarının şeffaflığını, doğrulanabilirliğini ve tekrarlanabilirliğini destekler.

Veri Erişilebilirliği Beyanı

Araştırma ve derleme makalelerinin sonunda “Veri Erişilebilirliği Beyanı” yer alır. Beyan; verilerin, ölçme araçlarının, görüşme sorularının, materyallerin ve varsa analiz kodlarının nerede ve hangi koşullarla erişilebilir olduğunu ya da neden paylaşılamadığını açıklar. Yalnızca yayımlanmış kaynaklara ve arşiv belgelerine dayanan çalışmalarda beyan, kullanılan kaynakların makalede eksiksiz gösterildiğini belirtir. Örnekler:

  • “Çalışmanın verileri ve görüşme formu Zenodo’da paylaşılmıştır: https://doi.org/10.5281/zenodo.XXXXXXX.”
  • “Katılımcılara verilen gizlilik güvencesi nedeniyle görüşme dökümleri paylaşılamamaktadır; anonimleştirilmiş veriler makul talepler üzerine sorumlu yazardan sağlanabilir.”
  • “Bu çalışmada yeni veri üretilmemiştir; kullanılan bütün kaynaklar ve arşiv belgeleri makalede gösterilmiştir.”

Birincil kaynaklar, arşiv belgeleri ve eserler

  • Arşiv belgeleri arşivin adı, fon ya da koleksiyon adı, dosya, gömlek ya da belge numarası ve tarihiyle gösterilir; kullanılan kısaltmalar makalede açıklanır.
  • Yazma ve nadir eserler bulunduğu kütüphane, koleksiyon ve demirbaş ya da yer numarasıyla gösterilir.
  • Sanat ve tasarım eserlerinin görsellerinde sanatçı, eser adı, tarih, teknik, ölçüler, bulunduğu koleksiyon ya da yer ve görselin kaynağı belirtilir.
  • Müzik çalışmalarında kullanılan nota, ses ve video kayıtlarının kaynağı gösterilir; derleme kayıtlarında derleyen, kaynak kişi, yer ve tarih bilgisi verilir.

Önerilen uygulamalar

  • Verilerin, materyallerin ve kodların Zenodo, OSF ya da Harvard Dataverse gibi kalıcı tanımlayıcı veren açık depolarda ya da kurumsal açık arşivlerde paylaşılması ve kaynakçada veri setine atıf yapılması
  • Nicel ve deneysel çalışmalarda hipotezlerin ve analiz planının veri toplanmadan önce kaydedilmesi (ön kayıt) ve ön kaydın bağlantısının Yöntem bölümünde verilmesi
  • Tekrarlama (replikasyon) çalışmaları ve beklenen sonucu vermeyen bulgular da yayımlanmaya değerdir; değerlendirmede yöntemin niteliği esas alınır.

Raporlama standartları

  • Nicel, nitel ve karma yöntemli çalışmalar: APA JARS (JARS–Quant, JARS–Qual, JARS–Mixed)
  • Görüşme ve odak grup çalışmaları: COREQ
  • Sistematik derleme ve meta-analiz: PRISMA 2020

Verilerin saklanması

Yazarlar makalede raporlanan ham verileri ve analiz dosyalarını yayın tarihinden itibaren en az beş yıl saklar ve etik ya da bilimsel bir inceleme gerektiğinde editörlüğe sunar.

Kişisel veriler

Paylaşılan veri setleri, katılımcıların kimliğini açığa çıkarmayacak biçimde anonimleştirilir ve yalnızca katılımcı onamının izin verdiği ölçüde paylaşılır (bkz. Etik Kurul ve Bilgilendirilmiş Onam).