Yapay Zeka Destekli Sanatsal Uygulamalar ve Yeni Sanat Söylemi Üzerine Bir İnceleme

Bugün neredeyse her alanda etkin ve popüler bir varlık gösteren yapay zekâ temelli uygulamalar sanat dünyasında da boy göstermeye başlamıştır. Sanat dünyasına yapılan bu müdahale sanatçılar ve sanatseverler tarafından olumsuz tepkiler aldığı gibi olumlu yaklaşımlar da az değildir. Bu çalışmada Refik Anadol’unki gibi yapay zekâ iş birliği ile yapılan sanat işlerine ve Ai-Da, Sophia gibi sanatçı makinelere kısaca değinilirken aralarında öne çıkanların Midjourney, DALL-E, Stable Diffusion olduğu son dönemlerin popüler “metinden görsele çevirme” programlarının öne çıkan özellikleri, çalışma prensipleri ve sanat kavramına ve uygulamalarına getirdikleri yenilikler incelenecektir. Aplikasyonların sanat dünyasından aldığı güncel olumlu ve olumsuz tepkiler irdelenecek ve sanatçı, eğitimci ve izleyen yorumlarına yer verilecektir. Bu uygulamaların sanattaki yerine ve bu araçlarla üretilen yapıtların sanat nesnesi olma durumuna değinilerek sanat tarihi boyunca benzer olumsuz reaksiyonlarla karşılaşmış teknolojik alanda fotoğrafçılık ve düşünsel alanda modern sanat gibi sanatsal yenilik ve akımların sanat nosyonuna etkileri üzerinden yapay zekâ sanatıyla paralellikleri tartışmaya açılacaktır.

Today in almost in all life areas artificial intelligence-based applications are very effective and popular. Recently art became one of them. As many artists and art enthusiasts reacted negatively to this involvement also many responded positively. In this work, while mentioning examples of collaborations between human artists like Refik Anadol and artificial intelligence-based applications as allegedly independent artist machines like Ai-DA, Sophia we will study the features, mode of operation and the innovations brought to art by “prompt to image by ai” applications like Midjourney, DALL-E, Stable Diffusion. We will also go through the reactions given by artists, experts and viewers to these applications. Finally we will discuss the common traits between the reactions given to artificial intelligence based art applications and art innovations like photography, modern art, Dada and conceptual art through the art history.