Dış Ticaret ve Ekonomik Büyüme İlişkisi: Türkiye Örneği (2001-2020)

Bu çalışma, Türkiye'nin dış ticareti ile ekonomik büyümesi (kişi başına düşen gayri safi yurtiçi hasıla) arasındaki ilişkiyi araştırmaktır. 2001-2020 yılları arasındaki araştırmanın yıllık olarak istatistikleridir. Araştırmanın değişkenleri gayri safi yurtiçi hâsıla(GSYİH), ihracat ve ithalatı içermektedir. Verilerin analizinde Excel ve Eviews istatistiksel analiz programı kullanılmıştır. İlk adımda veri durağanlığı test edilmiştir, ardından gecikme uzunluğu belirlenmiştir. Devamında değişkenler arasındaki Johansen eşbütünleşme ve hata düzeltme modeli test edilmektedir. Son olarak VAR modeline dayalı olarak değişkenler arasındaki Granger Nedensellik uygulanmıştır. Elde edilen sonuçlara göre, GSYİH ile ihracat arasındaki kısa dönemli ve tek yönlü ilişkinin anlamlı olduğunu ve GSYİH artışıyla birlikte ihracat miktarının da arttığını göstermektedir. Uzun dönemde, ithalat ve GSYİH ile arasındaki tek yönlü bir ilişki tespit etmiştir.

Anahtar kelimesi: Ekonomik Büyüme, İhracat, İthalat, Granger Nedensellik Testi, VAR analizi

This study is to investigate the relationship between Turkey's foreign trade and its economic growth (gross domestic product per capita). Annual statistics of the research between 2001-2020. The variables of the research include gross domestic product (GDP), exports and imports. Excel and Eviews statistical analysis program were used in the analysis of the data. In the first step, data stationarity was tested, then the lag length was determined. Afterwards, the Johansen cointegration and error correction model between the variables is tested. Finally, Granger Causality between variables was applied based on the VAR model. The results show that the short-term and one-way relationship between GDP and exports is significant and the amount of exports increases with the increase in GDP. In the long run, she found a unidirectional relationship between imports and GDP.