Birinci Dünya Savaşı’nda Ataşe Militer Ömer Fevzi Bey’in İran’daki Faaliyetleri

Bu çalışmada Birinci Dünya Savaşı sırasında Osmanlı Devleti’nin İran’daki ataşe militeri Ömer Fevzi Bey’in faaliyetleri incelenecektir. Birinci Dünya Savaşı sırasında İran coğrafi konumu itibarıyla hem İtilaf Devletleri hem de İttifak Devletleri açısından büyük önem taşımıştır. Almanya ve Osmanlı Devleti İran üzerinden Kafkaslara ve Afganistan’a doğru yayılmak istemişlerdir. Böylece Kafkasya’da Rusya’yı sıkıştırmak, Afganistan üzerinden de Hindistan’da İngiltere’yi rahatsız etmek amaçlanmıştır. Bunun başarılması için İran üzerinde birçok girişimde bulunulmuştur. Bu girişimlerin askeri olanları ile Ömer Fevzi Bey ilgilenmiştir. İran’a gönderilen ajanların, müfrezelerin ve çetelerin merkez ile iletişimleri Ömer Fevzi Bey üzerinden sağlanmıştır. Kendisi yürütülen bu girişimlerin başarılı olması için İran’da yoğun mesai harcamıştır. Bunun dışında Ömer Fevzi Bey bölge ile ilgili planlar yaparak İstanbul’a önerilerde de bulunmuştur.

In this study, activities of the Ottoman State's Attaché militia Ömer Fevzi Bey during the First World War will be examined. During the First World War, Iran was of great importance both in the Entente States and in the Alliance States in terms of its geographical position. Germany and the Ottoman State wanted to spread through Iran to the Caucasus and Afghanistan. Thus, it was aimed to squeeze Russia in the Caucasus and disturb England in Afghanistan. There have been many initiatives on Iran to achieve that. Ömer Fevzi Bey was interested in the military ones of these initiatives. The communication with the headquarters of the agents, detachments and gangs sent to Iran was provided via Ömer Fevzi Bey. He spent intensive work in Iran for these initiatives to be successful. Besides, Ömer Fevzi Bey made suggestions to Istanbul by making plans about the region.