Antik Yunan Mitolojisinde “Pan” Karakterinin Batı Müziği Bestecileri Üzerindeki Etkisi

Batı kültür ve sanat hayatını şekillendiren Antik Yunan mitolojisi; edebiyat, resim, heykel, tiyatro ve felsefenin yanı sıra müzikte de kendine yer bulur. Mitolojide yer alan düşünsel ve duygusal olaylar müziğin de ham maddesi olarak kabul edilir. Müzik ve mitoloji Antik çağdan günümüze dek birbirleriyle sık sık anılır. Yunan mitolojisinde müziğe ilişkin öykülere rastlamak mümkünken, besteciler de mitolojik öyküleri yapıtlarında işlemişlerdir. Bu çerçevede Floransa’da 16. yüzyılda Yunan tragedyalarını yeniden canlandırmak amacıyla yapılan girişimler ile Antik Yunan mitolojisindeki karakterler müzikte yerini opera vasıtasıyla almaya başlamıştır. Müzikte etkileri görülmeye başlanan Yunan mitolojisinin örnekleri operanın yanı sıra çalgı, bale, oda ve orkestra müziği türleri ile kendini göstermeye başlamıştır. Özellikle 19. yüzyılda ortaya çıkan; programlı müzik, izlenimci müzik, müziksel ilkelcilik, rastlamsal müzik gibi akımların etkisiyle Yunan mitolojisini anlatan eserler günümüzde de fazlasıyla görülür. Müzik çalışmalarında bestecilerin ilgisini çeken mitolojik figürlerden biri de Yunan mitolojisinde yarı insan yarı keçi görünümlü “Pan”dır. İcat ettiği pan flüte diğer adıyla syrinxe adını vermiştir. Cinsel gücü ve korku (Pan-ic) sözcüğünü temsil eder. Bu çalışmada Antik Yunan mitolojisi karakterlerinden biri olan Pan’ın geçmişten günümüze müziğe yansıyan özellikleri, besteciler üzerindeki etkisi ve müziğe yansıyan çalgı, vokal, opera, bale, oda ve orkestra müziği türlerinden örnekler açıklanacaktır.

finds a place for itself in literature, painting, sculpture, theater, philosophy as well as music. The intellectual and emotional events in mythology are also considered as raw material of music. It is known that music and mythology are often mentioned together starting from ancient times until our present time. While it is possible to come across stories about music in the Greek mythology, the composers have used mythological stories in their compositions. Within this framework, with the attempts to revive Greek tragedies in Florence in the 16th century, the characters of the Ancient Greece mythology began to take place in the music by means of the opera. The examples of Greek mythology, which began to show effects in music, have begun to show itself with opera, ballet, chamber and orchestral music genres. Especially with the influence of trends of programmed music, impressionist music, musical primitivism, and random music which emerged in the 19th century; the works of art that describe the Greek mythology are also seen today exceedingly. One of the mythological figures which catches the attention of the composers in music studies in Greek mythology is "Pan", which is semi-human, semi-goat. It has given its name to the pan flute, also called syrinx which is invented. It represents sexual power and the word fear (Pan-ic). In this work, the features of Pan, one of the characters of Ancient Greek mythology reflected to music from the past until our present day, its influence on the composers and the examples of musical instrument, vocal, opera, ballet, chamber and orchestral music will be discussed.