Deregülasyon Sonrası Kamu Hizmeti Yayıncılığı: RAI ve TRT Üzerine Karşılaştırmalı Çalışma

Avrupa televizyon yayıncılığında ilk dönem yayıncılık politikası genel olarak kamu hizmeti yayıncılığı olmuştur. 1980 yılına kadar devam eden bu politika özel yayıncıların ortaya çıkması ile sona ermiş ve yayıncılık alanında karma bir yapıya geçilmiştir. Yayıncılık alanındaki bu değişim televizyon yapılanmasında hükümetlerin kontrolündeki kamu hizmeti yayıncılarına ne olacağı tartışmasına neden olmuştur. Kamu hizmeti yayıncıları bu dönemde özel yayıncılarla girdikleri rekabet ortamında ciddi finansman krizi, meşruiyet ve kimlik sorunu ile karşı karşıya kalırlar. Bu çalışmada, Avrupa yayıncılık alanında politika ve eylemleri ile özel bir yeri olan İtalya ve Türkiye’nin kamu hizmeti yayıncısı kuruluşlarının 1980 ile 2010 arasındaki yayıncılık anlayışları incelenmiştir. Çalışmada her iki ülkenin özellikle iktisadi, hukuki belge, yasa ve raporlarından oluşan literatür taraması yapılmıştır. Çalışmada ayrıca BBC’nin kurucusu Reith’in Kamu Hizmeti Yayıncılığı için belirlediği ilkeler bağlamında iki ülke yayıncılık sistemi karşılaştırılmıştır. Çalışmanın sonucunda RAI ve TRT’nin ticari televizyon kanallarıyla rekabeti sonucu kamu hizmeti modeli anlayışından uzaklaştıkları görülmüştür.

The first period broadcasting policy in European television broadcasting was generally public service broadcasting. This policy, which lasted until 1980, ended with the emergence of private publishers and a mixed structure in the broadcasting sector started to be implented. This change in broadcasting has led to a debate on what will happen to the public service broadcasters at governments' control in television structuring. Public service broadcasting companies faced with a serious financial crisis, legitimacy and identity problem in the competitive environment they entered with private broadcasters in this period. In this study, we examined the understanding broadcasting between European policies and actions in the field of broadcasting with a special place in the organization of public service broadcasters in Italy and Turkey between 1980 and 2010. In the study, we studied a literature search consisting of economic, legal documents, laws and reports of both countries. The study also compared the broadcasting system of the two countries in the context of the principles that the BBC founder Reith set for the Public Service Broadcasting. As a result of the study, it was seen that RAI and TRT moved away from the competitive public service model understanding of commercial television channels.