Kur Riskinin İnşaat Projeleri Üzerindeki Etkisi ve Korunma Yöntemleri

Son zamanlarda döviz kurlarında meydana gelen aşırı değişimler tüm sektörlerde olduğu gibi, inşaat işletmelerini de önemli ölçüde etkilemiştir. Döviz kurlarındaki artış, dövize dayalı borcu olan işletmelerde negatif yönde zararlı etkiler oluşturduğu gibi, dövize dayalı alacağı olan ya da yatırımlarını dövize endeksleyen inşaat işletmelerinde pozitif yönde faydalı etkiler sağlamaktadır. Bu bağlamda, önceden bilinmesi mümkün olmayan ve spekülatif olaylar sonucu meydana gelen döviz kurlarındaki bu ani değişim kur riski olarak ortaya çıkmaktadır. Kurdaki dalgalanmalar, dövize dayalı iş yapan bütün işletmelerde olduğu gibi, inşaat işletmelerinin de önceden belirledikleri maliyet ya da kar hedeflerinin başarısını ya da başarısızlığını etkileyen önemli unsurların başında gelmektedir. Bu nedenle, maliyetleri ve gelirleri farklı para birimlerinden oluşan inşaat sözleşmelerinde firmalar kur riskinden korunmak amacıyla hedging yöntemlerine başvurmalıdırlar. Korunma yöntemlerinin başlıca araçları ise, forward, futures, swap ve opsiyon sözleşmeleri gibi türev ürünleridir. Bu çalışmada, kurdaki dalgalanmaların inşaat projelerinin tamamlanma maliyetleri üzerindeki etkisi incelenmiştir. Ayrıca, inşaat işletmelerini her iki yönde etkileyen kur riskinden, olumsuz

etkilenmeleri gidermek amacıyla firmaların kullanabilecekleri araçlar karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiştir.

As with all sectors, recent extreme changes occurred in the exchange rates have substantially affected the construction operations. While the rise in foreign exchange rates leads to harmful effects in the negative direction at the operations having foreign exchange – based debt or it provides also advantageous effect in the positive direction at the construction companies having foreign exchange – indexed investments. In this context, this sudden change in foreign exchange rates which cannot be predicted beforehand and emerges as a result of speculative events. As with all operations carrying out foreign exchange – based tasks, these fluctuations in the foreign exchange rate head first among the factors which affect the achievement or failure of the cost or profit targets previously determined by the construction companies as well. Therefore, the companies whose costs and profits consist of different units of currency in their construction agreements should apply to the hedging methods in order to be protected against the exchange rate. As for the main tools of protection method are the derivative products such as forward, futures, swap and optional contracts. In this study, the effect of exchange rate fluctuations on the completion costs of construction projects is scrutinized. Moreover, the tools which may be employed by the construction companies in order to get rid of exchange rate which adversely influence the building companies in both directions have been comparatively evaluated.