A. G. Baumgarten’da Duyusal Bilginin Bilimi Olarak Estetik

A. G. Baumgarten kurucusu olduğu estetiği ‘Aestetica’sında (1750/58) geniş kapsamlı olarak şiirselliğe ve retoriğe dayandırmaktadır. Ancak burada onun için önemli olan, ‘duyusal bilgi’nin bireysellik hakkının geçerli kılınmasıdır. Burada kesin olarak ‘estetik’ (αíσυŋгηικόç) sözcüğünün ‘duygu ve algıyla ilgili’, ‘duyusal olarak anlaşılır’ bağlamındaki temel anlamına bağlı kalmaktadır. Baumgarten’ın estetiği duyusal bilginin ve algılamanın felsefesidir ve duyarlığı dış uyarım ve mantığın malzemesi olarak algılamaz, aksine bilginin özel bir türü olarak ciddiye alır. Bu nedenle de estetik, “duyusal bilginin bilimi” olarak tanımlanır. Bu çalışma ile ‘Aestetica’nın temel bölümleri ele alınarak Baumgarten’ın estetik anlayışının genel çerçevesini çizmek amaçlanmaktadır.

A. G. Baumgarten grounds the aesthetics of which he was the founder on widely poetic and rhetoric in his ‘Aestetica’ (1750/58). Nevertheless, what is significant here for him is to validate the individualist right of ‘sensitive knowledge.’ The word ‘aesthetics’ (αíσυŋгηικόç) here is strictly attached to its basic meaning which is ‘related to sense and perception,’ and ‘sensually understandable.’ The aesthetics of Baumgarten is the philosophy of sensual knowledge and perception, and its sensitivity cannot be perceived as the material of outer stimulation and logic; contrarily, it sincerely sees it as a special genre of the knowledge. Hence, the aesthetics is defined as the ‘science of sensitive knowledge.’ With this study, it has been targeted to draw a general outline of Baumgarten’s aesthetics understanding by discussing the basic chapters of ‘Aestetica.’