Hızlı tüketilebilen, gündelik yaşamda konu olmaya aday, haz ve tatmin odaklı, bireyin geçici kimlik edinebildiği ve revaçta olan kültür, popüler kültür olarak tanımlanır. Modern çağın, iletişim ve medyanın sunduğu olanaklarla popüler kültür dikkate alınacak biçimde gelişim göstermiştir. Her alanda yansımalarına tanık olunan popüler kültürün sirayet ettiği alanlardan biri edebiyattır. Edebi sahada ulaşılması ve okunması kolay, sanatsal kaygılardan uzak, mesaj odaklı, düşünce ve duygu tüketimi öncelikli, toplumun geneline hitap edebilen yapıtların ortak özellikleri popüler kültürdür. Edebi alanın farklı türlerinde görülen popüler kültürün belirginleştiği türlerden biri romandır. Popüler roman adıyla tanımlanan, bu isim altında sınıflandırılan ve kurallar çerçevesinde dizayn edilen bu anlatı biçiminin içerisinde popüler tarih romanı kendine özgü hususlarıyla belirir. Belirli bir tarihi olaydan yola çıkan roman, sözü edilen olayın tüm özelliklerini popülerleştirerek anlatır. Okunmak, bilinmek, konuşulmak, popüler olmak, yer yer mesaj iletme amacının güdüldüğü bu romanlardan biri Ayşe Kulin’in Veda romanıdır. Ana odağı Millî Mücadele dönemi olmakla birlikte öncesi ve sonrasını da konu edinen yapıt, uzun bir tarih yelpazesini içine alır. Olayları; vatan, özgürlük, zulüm, şiddet, işgal, mücadele, adalet ekseninde ele alan yapıt, zaman zaman santimantal duyguların yoğunlaştığı bir anlatım benimser. Kendisini popülerleştiren bu argümanların yanında kişi, mekân, zaman ve diğer unsurlarla birlikte popüler tarih roman özelliklerine haiz roman biçimini alan eser, günümüz popüler kültürün bir örneğini teşkil eder. Üzerine inşa edildiği kavramların hem tikel hem tümel varoluşu, popüler kültürle kesişen yapıt; bu kültürün olanaklarıyla şekillenmiş bir söylem ihtiva ederek, ait olduğu türü belirginleştirir. Bu çalışmada popüler kültür bağlamında popüler roman örneği olan Veda romanın incelenmesinden hareketle sözü edilen kültürün yansımaları tartışılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Popüler Kültür, Tarih, Roman, Roman Unsurları, Veda, Ayşe Kulin, İnceleme